E-mail Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Tatry
Aktualności
 ABC turysty
   Przygotowanie
   Ekwipunek
   Informacje TOPR i TPN
   Oznaczenia szlaków
   Przewodnicy
   Przejścia graniczne
    Bezpieczeństwo
      Gdy spotkasz misia...
      Lawiny
      Ku przestrodze...
      Bezpieczeństwo, porady
   Zwierzę na szlaku
   Schroniska
 O Tatrach
   TPN i TANAP
   Klimat
   Geologia
    Zwierzęta
      Gatunki
   Rośliny
    Tatry w liczbach
    Historia
 Encyklopedia Tatr
   Alfabetycznie
   Tematycznie
   Multimedia
 Wycieczki
   Zaplanuj wycieczkę
   Miejsce startu
   Miejsce docelowe
   Skala trudności
   Wszystkie
 Jaskinie tatrzańskie
    SKTJ PTTK
      Aktualności
      Działalność
      Kurs
      Wspomnienia
      Polecane strony
      Galeria
      Kontakt
   Powstanie jaskiń
   Krążenie wody w skałach
   Nacieki
   Morfologiczne typy
   Klimat jaskiń
   Powstanie jaskiń tatrz.
Zagadki tatrzańskie
 Aktywny wypoczynek
   Taternictwo
   Speleologia
   Paralotnie
   Ski-alpinizm
   Narciarstwo
   Na rowerze
   Turystyka jaskiniowa
   Trasy biegowe
   Turystyka piesza
   Sporty wodne
Galeria
Warunki w Tatrach
Forum dyskusyjne
Zakopane, Tatry, Podhale
E-mail
Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Zakopane


zapamiętaj numer alarmowy w górach!!!
0 601 100 300
 nawigacja:  Z-ne.pl » Portal Zakopiański

w nazwach
w nazwach i opisach
wszędzie
alfabetycznie:    A  B  C  Ć  D  E  F  G  H  I  J  K  L  Ł  M  N  O  P  R  S  Ś  T  U  W  Z  Ź  Ż  

 

motyle


(Lepidoptera)
 
  Kategoria: 
Zwierzęta 

  opis  
  forum (0)  

Klimat górski Tatr odbił się wyraźnie na wyglądzie i biologii motyli (jak zresztą w całym tatrz. świecie roślin i zwierząt). M.in. występuje tu zjawisko melanizmu - ciemniejsze ubarwienie w porównaniu z takimi samymi gatunkami m. na niżu, np. pospolite bielinki (Pieris), ciemniejsze są w Tatrach. Wiele jest m. czarnych, szarych, brunatnych, a stosunkowo niebogata w gatunki jest grupa tzw. motyli większych (Macrolepidoptera), zazwyczaj b. kolorowych.

Z racji późnej wiosny pojaw m. jest również o wiele późniejszy w porównaniu z niżem. Te m., które na niżu wykształcają dwie generacje w sezonie, w górach wydają tylko jedną w związku z krótkim okresem wegetacji, niską temperaturą i in. czynnikami.

Charakterystyczną cechą motyli tatrz. jest też pewne zwężenie i skrócenie skrzydeł, a także gęste owłosienie ciała, np. u górówek (Erebia), tyleż z powodu niskich temperatur, ile dla ochrony przed nadmierną, wysuszającą insolacją (podobnie jak w świecie roślinnym np. u szarotki).

Interesującym faktem jest to, że wiele spośród tzw. motyli nocnych czyli ciem fruwa także i w dzień, do czego przyczyniają się niskie temperatury i chmurne dni.

Pionowe rozmieszczenie roślin (piętra roślinności) odbija się przede wszystkim na życiu i rozmieszczeniu pionowym gąsienic; dla m. dorosłych nie ma już takiego znaczenia, aczkolwiek w pewnym zakresie i dorosłe owady trzymają się określonych wysokości. Np. w piętrze halnym i turniowym żyją głównie niewielkie motylki, zwł. z grupy miernikowców, jak Psodos alpinata, Torula quadrifaria, Psodos canaliculata schwingenschusii - endemit tatrz.; żyją tu również brunatnoskrzydłe górówki czyli kniejowce (Erebia epiphron, E. euryale, E. pandrose i in.).

W Tatrach jest jedyne w Polsce stanowisko kniejowca barwnego (Erebia pronoe).

Pięknym motylem, żyjącym tylko w Tatrach i Pieninach jest » apollo, właściwie niepylak apollo w odmianie tatrz. (Parnassius apollo candidus). Na polanach i łąkach tatrz. występują cytrynki (Gonepteryx rhamni), pawiki (Nymphalis io), pokrzywniki (Aglais urticae) zalatujące aż w piętro turniowe, perłowce (Argynnis), dość rzadkie żałobniki (Nymphalis antiopa) i admirały (Vanessa atalanta), wreszcie b. rzadki, mało gdzie już dający się zobaczyć paź królowej (Papilio machaon) i jeszcze rzadszy żeglarek czyli paź żeglarz (Iphiolides sinon). Rzadkie są także kraśniki (Zygaenidae) i modraszki (Lycaenidae) - Tatry są dla nich za chłodne i za mało słoneczne, a wg niektórych entomologów wpływ ma też mała liczba gatunków » mrówek, z którymi gąsienice modraszków współżyją.

Coraz bardziej zwraca uwagę z roku na rok wybitnie malejący pojaw motyli - "... łąka w kwiatach, nad łąką latające kwiaty - motyle różnobarwne..." ten wers z Mickiewicza, dający się w pełni zastosować do hal i łąk tatrz. sprzed parudziesięciu lat, dziś jest zupełnie nieaktualny: m. w Tatrach - to niezbyt tłumni goście.Przyczyn jest kilka: ogólna chemizacja środowiska - pyły i spaliny opadające z deszczem i śniegiem, a zatruwające glebę i roślinność; umieszczanie przy schroniskach i drogach lamp jarzeniowych, o które rozbijają się motyle nocne wraz z in. owadami; zalesianie w nadmiarze łąk i polan śródleśnych niezbędnych do życia m. i wyprowadzania nowych pokoleń, a z drugiej strony zakładanie przecinek i tras narc. i tur. przez tereny zasiedlone rzadkimi gatunkami m., np. w okolicy Toporowych Stawów; wreszcie wyłapywanie przez amatorów i specjalistów rzadkich gatunków m. - to wszystko składa się na coraz większe ubożenie Tatr w "latające kwiaty". W 1933 Niesiołowski naliczył w Tatrach Pol. 448 gatunków motyli. B. wątpliwe, czy obecnie jest ich tyle.





KSIĘGARNIA GÓRSKA
ul. Zaruskiego 5
34-500 ZAKOPANE
tel. (018) 20 124 81
Pełny tekst w Wielkiej Encyklopedii Tatrzańskiej. Kliknij tutaj

   Udostępnij




Jeżeli znalazłeś/aś błąd, nieaktualną informację lub posiadasz materiały (teksty, zdjęcia, nagrania...), które mogą rozszerzyć zawartość tej strony i możesz je udostępnić - KLIKNIJ TU »»

ZAKOPIAŃSKI PORTAL INTERNETOWY Copyright © MATinternet s.c. - ZAKOPANE 1999-2020