E-mail Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Tatry
Aktualności
 ABC turysty
   Przygotowanie
   Ekwipunek
   Informacje TOPR i TPN
   Oznaczenia szlaków
   Przewodnicy
   Przejścia graniczne
    Bezpieczeństwo
      Gdy spotkasz misia...
      Lawiny
      Ku przestrodze...
      Bezpieczeństwo, porady
   Zwierzę na szlaku
   Schroniska
 O Tatrach
   TPN i TANAP
   Klimat
   Geologia
    Zwierzęta
      Gatunki
   Rośliny
    Tatry w liczbach
    Historia
 Encyklopedia Tatr
   Alfabetycznie
   Tematycznie
   Multimedia
 Wycieczki
   Zaplanuj wycieczkę
   Miejsce startu
   Miejsce docelowe
   Skala trudności
   Wszystkie
 Jaskinie tatrzańskie
    SKTJ PTTK
      Aktualności
      Działalność
      Kurs
      Wspomnienia
      Polecane strony
      Galeria
      Kontakt
   Powstanie jaskiń
   Krążenie wody w skałach
   Nacieki
   Morfologiczne typy
   Klimat jaskiń
   Powstanie jaskiń tatrz.
Zagadki tatrzańskie
 Aktywny wypoczynek
   Taternictwo
   Speleologia
   Paralotnie
   Ski-alpinizm
   Narciarstwo
   Na rowerze
   Turystyka jaskiniowa
   Trasy biegowe
   Turystyka piesza
   Sporty wodne
Galeria
Warunki w Tatrach
Forum dyskusyjne
Zakopane, Tatry, Podhale
E-mail
Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Zakopane


zapamiętaj numer alarmowy w górach!!!
0 601 100 300
 nawigacja:  Z-ne.pl » Portal Zakopiański

w nazwach
w nazwach i opisach
wszędzie
alfabetycznie:    A  B  C  Ć  D  E  F  G  H  I  J  K  L  Ł  M  N  O  P  R  S  Ś  T  U  W  Z  Ź  Ż  

 

Młodziejowski Jerzy

 
  Kategoria: 
Nie okreslony 

  opis  
  forum (0)  

Młodziejowski Jerzy (2 II 1909 Łuhinki, Wołyń - 7 V 1985 Poznań). Geograf (dr 1935), taternik, krajoznawca, skrzypek i altowiolista (Konserw. Pozn. 1927), kompozytor, dyrygent (chórów, orkiestr symf. i in.), krytyk muzycz., publicysta (sprawy muzycz., krajozn. i ochrony przyrody), prelegent w radiu i telewizji.

Od grudnia 1918 mieszkał w Poznaniu z przerwą wojenną (udział w kampanii wrześniowej 1939, obóz jeniecki w Woldenbergu, gdzie prowadził żywą działalność muzycz. i pedag.). Był działaczem PTT w Poznaniu w latach międzywoj. i prezesem oddziału po II wojnie światowej.

W Zakopanem i Tatrach był po raz pierwszy w 1923 i powtórnie w 1924 jako uczestnik kolonii harcerskiej. Wtedy też, mając lat 15, napisał swój pierwszy utwór tatrz.: Nasza najbliższa dolina Strążyska pod względem geologicznym, wydrukowany w "Pamiętniku Letniska..." (Poznań 1924). Bywał potem w Tatrach b. często, zawsze w lecie, i jako zapalony krajoznawca i geograf poznał dobrze Tatry i Podtatrze: Podhale, Spisz, Liptów i Orawę.Uprawiał też taternictwo i w 1929 został członkiem Sekcji Tur. PTT. Przeszedł kilka nowych dróg tatern., będąc ich inicjatorem i prowadzącym na wspinaczce, np. na trudnej pn.-wsch. ścianie niższego wierzchołka Świnicy w 1930, co opisał we wspomnieniu: Na skalnych urwiskach ("Czuj Duch" 1932, nr 5).

Wkrótce jednak M. ograniczył swe taternictwo, a zajął się intensywnie badaniami nauk. w Tatrach. Jego najważniejsze prace geogr. to: Rola kwarcytów permo-triasowych w krajobrazie tatrzańskim ("Kosmos" 1932), nagrodzona medalem Uniw. Poznańskiego praca Zjawiska tektoniczne na grzbietach Tatr Zachodnich ("Wiad. Służby Geogr." 1934, nr 1), rozprawa doktorska Morfologja glacjalna Siwych Sadów w Dolinie Kościeliskiej w Tatrach (tamże 1934), Krajobraz geograficzny Doliny Pańszczycy w Tatrach ("Ochr. Przyr." 1934), Smreczyny w Dolinie Kościeliskiej (tamże 1936) oraz Rzeźba Polskich Tatr Zachodnich (tamże 1937).

Zajął się też badaniami stawów tatrz. W 1934 uczestniczył w pomiarach stawów Tatr Pol., przeprowadzonych przez Wojsk. Instytut Geogr.; wyniki tych pomiarów ogłosił Kazimierz Śliwerski: Pomiar batymetryczny jezior w Tatrach ("Wiad. Służby Geogr." 1934). Dalsze pomiary, w Tatrach Słow., prowadził sam M. i ogłosił rezultaty w swych pracach: Stawy Jamnickie w Tatrach Zachodnich ("Czas. Przyr." 1936, nr 3) i Bystre Stawy w Tatrach Zachodnich (tamże 1937, nr 1); były to pierwsze pomiary tych stawów. Opracował też dwie małe monografie: Stawy w krajobrazie Tatr ("Ochr. Przyr." 1935) i Morskie Oko ("Wierchy" 1937).

Zainteresowania M. regionem Tatr i Podtatrza były wielostronne i od 1928 do 1975 ogłosił on z tego terenu niezliczone artykuły, notatki, recenzje, sprawozdania, reportaże i wspomnienia o tematyce przyr., krajozn., tatern., geogr., etnogr., o ochronie przyrody, o przyszłych parkach nar., z dziedziny kultury lud. i ogólnej itd.Pisał w sposób niebanalny, ciekawy i fachowy, m.in. liczne artykuły pop.-nauk., ilustrowane jego własnymi fotografiami i mapkami, np.: Wizyta w Żabiem Królestwie ("Tęcza" 1931, nr 24, o Żabiej Dolinie Białczańskiej), Limby w Tatrach ("Ilustracja Pol." 1932, nr 16), Owce na hali (tamże 1932, nr 32, o pasterstwie tatrz.), Noc nad turniami (tamże 1933, nr 29, o schroniskach tur., kolebach skalnych i szałasach), Hej Idem w las... Zbójnicy na Podhalu (tamże 1935, nr 16), Jak powstały Tatry (tamże 1935, nr 30).

Często też pisał o ludziach związanych z Tatrami, np.: Jerzy Leporowski, Stanisław Witkiewicz, Mieczysław Karłowicz, Karol Szymanowski, Jan Gwalbert Pawlikowski, Stanisław Pawłowski, Zygmunt Noskowski, Juliusz Zborowski, Stanisław Staszic. Przygotował nowe wydania pism tatrz. Mieczysława Karłowicza W Tatrach (Kr. 1957, 1959 i 1968).

Wreszcie własne publikacje książkowe M. o Tatrach i Podtatrzu: album z własnymi zdjęciami i ciekawym tekstem pt. Morskie Oko (Wa. 1966, 1970 i 1974) oraz trzy książki krajozn. i zarazem wspomnieniowe: O Tatrach rozmowy (Wa. 1974), Moja tatrzańska symfonia (Kr. 1981) oraz Orawą... Podhalem... Spiszem... (Wa. 1983); w tej ostatniej książce fatalnie zreprodukowano wspaniałe dokumentalne zdjęcia M., bo fotografem był świetnym.

Działalność muzyczna M. była b. wszechstronna, ożywiona i długotrwała. Jego obfita twórczość kompozytorska w dużej części jest również powiązana z Tatrami i Podtatrzem: z utworów orkiestrowych np. Orawska rapsodia (1948), Białczańska muzyka (1949), suita symf. Tatrzańskie drzewa (1952), tryptyk symf. Dziewin, Wag, Krywań (1956), Wysoko z przełęczy (1962), Suita tetmajerowska (1963); z utworów wokalno-instrumentalnych np. kantata Legenda o Janosikowej sławie, miłości i śmierci (1943), Stanąłem na przełęczy, Pieśni podhalańskie na tenor i ork. (1956); z utworów wokalnych np. Elegia na śmierć Janosika (1949), Zbójnicka nuta i Wierchowa nuta na chór (1953 i 1964), Od Orawy do Spisza na chór miesz., sopran i tenor (1964); ponadto szereg chóralnych opracowań melodii podtatrz. Zebrał też i wydał razem tatrz. pieśni chóralne Zygmunta Noskowskiego pt. Hej, za mną w Tatry (1954).

Ponadto M. zorganizował i prowadził w Rabce w 1973, 1974 i 1975 festiwal "Muzyka i poezja gór". Próba kontynuowania tej imprezy w Zakopanem nie udała się.M. pisał też o muzyce związanej z Tatrami, np. Góry polskie w polskiej muzyce (w: Sympozjum "Góry w kulturze polskiej", Kr. 1975). Wszystko to nie wyczerpuje bogatej działalności M. w świecie muzyki. Pozostały jego zapiski z wycieczek po Tatrach i obszerny pamiętnik, podyktowany żonie w czasie ostatniej choroby.

Lit. - "SMP" 2, 1967. - "Wierchy" 55, 1986 (Ryszard W. Schramm).





KSIĘGARNIA GÓRSKA
ul. Zaruskiego 5
34-500 ZAKOPANE
tel. (018) 20 124 81
Pełny tekst w Wielkiej Encyklopedii Tatrzańskiej. Kliknij tutaj

   Udostępnij




Jeżeli znalazłeś/aś błąd, nieaktualną informację lub posiadasz materiały (teksty, zdjęcia, nagrania...), które mogą rozszerzyć zawartość tej strony i możesz je udostępnić - KLIKNIJ TU »»

ZAKOPIAŃSKI PORTAL INTERNETOWY Copyright © MATinternet s.c. - ZAKOPANE 1999-2020