E-mail Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Tatry
Aktualności
 ABC turysty
   Przygotowanie
   Ekwipunek
   Informacje TOPR i TPN
   Oznaczenia szlaków
   Przewodnicy
   Przejścia graniczne
    Bezpieczeństwo
      Gdy spotkasz misia...
      Lawiny
      Ku przestrodze...
      Bezpieczeństwo, porady
   Zwierzę na szlaku
   Schroniska
 O Tatrach
   TPN i TANAP
   Klimat
   Geologia
    Zwierzęta
      Gatunki
   Rośliny
    Tatry w liczbach
    Historia
 Encyklopedia Tatr
   Alfabetycznie
   Tematycznie
   Multimedia
 Wycieczki
   Zaplanuj wycieczkę
   Miejsce startu
   Miejsce docelowe
   Skala trudności
   Wszystkie
 Jaskinie tatrzańskie
    SKTJ PTTK
      Aktualności
      Działalność
      Kurs
      Wspomnienia
      Polecane strony
      Galeria
      Kontakt
   Powstanie jaskiń
   Krążenie wody w skałach
   Nacieki
   Morfologiczne typy
   Klimat jaskiń
   Powstanie jaskiń tatrz.
Zagadki tatrzańskie
 Aktywny wypoczynek
   Taternictwo
   Speleologia
   Paralotnie
   Ski-alpinizm
   Narciarstwo
   Na rowerze
   Turystyka jaskiniowa
   Trasy biegowe
   Turystyka piesza
   Sporty wodne
Galeria
Warunki w Tatrach
Forum dyskusyjne
Zakopane, Tatry, Podhale
E-mail
Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Zakopane


zapamiętaj numer alarmowy w górach!!!
0 601 100 300
 nawigacja:  Z-ne.pl » Portal Zakopiański

w nazwach
w nazwach i opisach
wszędzie
alfabetycznie:    A  B  C  Ć  D  E  F  G  H  I  J  K  L  Ł  M  N  O  P  R  S  Ś  T  U  W  Z  Ź  Ż  

 

Miciński Tadeusz

 
  Kategoria: 
Nie okreslony 

  opis  
  forum (0)  

Miciński Tadeusz (9 XI 1873 Łódź - II lub III 1918 k. Czerykowa, Białoruś, poch. w osadzie Małe Małynicze). Poeta, prozaik, dramaturg (np. Kniaź Patiomkin i Termopile polskie ), także publicysta.

Bywał często w Zakopanem w okresie 1900-14 i chodził sporo po Tatrach. Przyjaźnił się ze Stanisławem Witkiewiczem i z jego synem, Witkacym, także z Karolem Szymanowskim. Tatry i Zakopane wraz z jego ówczesnym środowiskiem kult. znalazły częste i różnorakie odbicie w twórczości literackiej M., a również w jego publicystyce.

Jednym z najbardziej znanych utworów M. jest wizyjno-symboliczna powieść Nietota, księga tajemna Tatr (Wa.1910, pierwodruk w czasopiśmie "Sfinks" 1908 i 1909). Jest to powieść zakop.-tatrz. i o znanych postaciach ówczesnego Zakopanego (bez ich nazwisk) w powiązaniu z ogólnymi sprawami narodu pol., ale wszystko to w formie przekształconej (nawet zniekształconej) i udziwnionej. Jest to też powieść z kluczem (np. Zmierzchoświt to Stanisław Witkiewicz, Wieszczka Mara to Maria Dembowska) i pełna metafor; bardzo rozmaicie była oceniana. W każdym razie stanowi w tatrz. literaturze zjawisko wybitne i jedyne w swoim rodzaju.

Sprawy tatrz.-zakop. i ogólnopolskie w podobnej wizyjno-symbolicznej formie występują też w in. utworach M.: w dramacie jednoaktowym Mściciel Wenety ("Tęcza" 1928, nr 18 i w t. 4 jego "Utworów dramatycznych", Kr.1984), w dramacie Królewna Orlica, misterium-jasełka (pierwodruk dopiero w tymże t. 4 "Utworów dramatycznych") oraz w dramacie Koniec Wenety (fragmenty tamże). Podobnego rodzaju były zaginione dzieła M.: misterium dramatyczne W katedrze Ornaku, poemat Wyprawa do Ornaku (na tle życia kolonii pol. w Moskwie), Król Wężów (sztuka osnuta na tle legendy tatrz.), Wyprawa do Woysk Zaśnionych w Tatrach (M. ogłosił tylko fragment pt. Elogium Oyczyzny w jedniodniówce "Na wpisy szkolne", Wa.1915). Jako fragment z jego dramatu (jakiego?) ukazał się wiersz M.: Wieszczka Tatr ("Zakopane" 1914, nr 1).

W poezji M. pojawiają się Tatry już w jego tomiku W mroku gwiazd (Kr.1902), a sporo jego wierszy tatrz. znajduje się w Nietocie, np. Echo hejnału, Droga do Kezmarku (o Koperszadach), Na Hali Miętusiej, W wąwozie Smoczej Jamy, Przy Skale Pisanej, W Kościeliskiej .

Osobno ogłosił poemat Wiatr halny ("Krytyka" 1910, t. 2, nr 6 i t. 4, nr 7-8) oraz pisane prozą poetycką Widmo przy Morskim Oku ("Głos" 1903, nr 18). W pośmiertnie wydanych zbiorach poezji M. ukazał się większy lub mniejszy wybór tych wierszy tatrz., np. w tomiku W mroku gwiazd i inne poezje (Wa.1957) i najkompletniej w zbiorze Poezje (Kr. 1980).

Tematyka tatrz. pojawia się też w jego publicystyce lit. i społ., np. w książce Do źródeł duszy polskiej (Lw.1906). Ciekawy jest jego Traktat o Piekle Podhalańskim ("Krytyka" 1907, t. 2, nr 7-8), w którym porusza sprawy społ. i inne Podhala i Tatr. Pisał też o wypadkach górskich: Nieszczęścia w Tatrach ("Turysta Pol." 1913, nr 19, dod. do czasopisma "Świat" nr 30).

M. należał do postaci dobrze znanych w Zakopanem przed I wojną świat., zarówno w kołach lit. i artyst., jak i politycznych. W 1912 uczestniczył tam w tzw. Zjeździe Irredentystów i wszedł do zarządu Polskiego Skarbu Wojskowego, ustanowionego przez ów zjazd.

W znanej serii karykatur namalowanych przez Kazimierza Sichulskiego, a umieszczonych w zakop. restauracji Karpowicza, znalazł się także M. Literackie portrety (czy raczej karykatury) jego osoby pojawiły się w Wyzwoleniu Stanisława Wyspiańskiego (jako Samotnik i Maska 5) i w powieści Stanisława Ignacego Witkiewicza 622 upadki Bunga (jako Mag Childeryk).

Lit. - "Wiad. Lit." 1925, nr 12 poświęcony Micińskiemu (tu m.in. Wacława Wolskiego Miciński w Zakopanem). - Jan Reychman: Peleryna, ciupaga i znak tajemny. Kr.1971 i 1976. - "PSB" 20, 1975 (Jerzy Tynecki). - Józef Dynak: Księga tajemna Tatr Tadeusza Micińskiego ("Wierchy" 44, 1975). - "LP-PE" 1, 1986 (Bożena Wojnowska).





KSIĘGARNIA GÓRSKA
ul. Zaruskiego 5
34-500 ZAKOPANE
tel. (018) 20 124 81
Pełny tekst w Wielkiej Encyklopedii Tatrzańskiej. Kliknij tutaj

   Udostępnij




Jeżeli znalazłeś/aś błąd, nieaktualną informację lub posiadasz materiały (teksty, zdjęcia, nagrania...), które mogą rozszerzyć zawartość tej strony i możesz je udostępnić - KLIKNIJ TU »»

ZAKOPIAŃSKI PORTAL INTERNETOWY Copyright © MATinternet s.c. - ZAKOPANE 1999-2021