E-mail Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Tatry
Aktualności
 ABC turysty
   Przygotowanie
   Ekwipunek
   Informacje TOPR i TPN
   Oznaczenia szlaków
   Przewodnicy
   Przejścia graniczne
    Bezpieczeństwo
      Gdy spotkasz misia...
      Lawiny
      Ku przestrodze...
      Bezpieczeństwo, porady
   Zwierzę na szlaku
   Schroniska
 O Tatrach
   TPN i TANAP
   Klimat
   Geologia
    Zwierzęta
      Gatunki
   Rośliny
    Tatry w liczbach
    Historia
 Encyklopedia Tatr
   Alfabetycznie
   Tematycznie
   Multimedia
 Wycieczki
   Zaplanuj wycieczkę
   Miejsce startu
   Miejsce docelowe
   Skala trudności
   Wszystkie
 Jaskinie tatrzańskie
    SKTJ PTTK
      Aktualności
      Działalność
      Kurs
      Wspomnienia
      Polecane strony
      Galeria
      Kontakt
   Powstanie jaskiń
   Krążenie wody w skałach
   Nacieki
   Morfologiczne typy
   Klimat jaskiń
   Powstanie jaskiń tatrz.
Zagadki tatrzańskie
 Aktywny wypoczynek
   Taternictwo
   Speleologia
   Paralotnie
   Ski-alpinizm
   Narciarstwo
   Na rowerze
   Turystyka jaskiniowa
   Trasy biegowe
   Turystyka piesza
   Sporty wodne
Galeria
Warunki w Tatrach
Forum dyskusyjne
Zakopane, Tatry, Podhale
E-mail
Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Zakopane


zapamiętaj numer alarmowy w górach!!!
0 601 100 300
 nawigacja:  Z-ne.pl » Portal Zakopiański

w nazwach
w nazwach i opisach
wszędzie
alfabetycznie:    A  B  C  Ć  D  E  F  G  H  I  J  K  L  Ł  M  N  O  P  R  S  Ś  T  U  W  Z  Ź  Ż  

 

martyrologia wojenna

 
  Kategoria: 
Nie okreslony 

  opis  
  forum (0)  

martyrologia wojenna. W czasie II wojny świat. wojska niem. (z oddziałami armii słow.) zajęły pow. nowotarski już pierwszego dnia wojny, 1 IX 1939 (»okupacja). Wkrótce potem (X 1939) zaczęło na tym terenie działać gestapo, które aż do stycznia 1945 miało swą siedzibę w Zakopanem w budynku dawnego pensjonatu "Palace" przy ul. Chałubińskiego. Gestapo więziło tu Polaków podejrzanych o wszelką działalność patriot. czy antyniemiecką: pracę w organizacjach tajnych, udział w partyzantce, służbę kurierską, przeprowadzanie przez granicę, próbę ucieczki przez granicę, słuchanie radia zagr., kolportowanie i czytanie prasy podziemnej, pomoc udzieloną partyzantom lub choćby sprzyjanie im, nawet pokrewieństwo z partyzantami itd.

W osławionym "Palace" prowadzono dochodzenia połączone z katowaniem ofiar, z których wiele zamordowano na miejscu lub rozstrzelano na cmentarzach w Zakopanem i Poroninie (ponad 200 zakopiańczyków), a licznych innych wysłano do hitlerowskich obozów koncentr., m.in. w Oświęcimiu. Poza tym gestapo zakop. - nieraz przy pomocy niem. oddziałów wojsk. - przeprowadzało akcje po całym Podhalu, w różnych wsiach mordując wiele osób na miejscu i paląc domy; większe akcje tego rodzaju przeprowadzono w Chochołowie (1942), Waksmundzie (1943), na Słodyczkach w Nowym Bystrem (1943), w Ochotnicy (1944) i w wielu in. miejscowościach. W samych Tatrach na pocz. wojny Niemcy rozstrzelali grupę pol. więźniów w Chochołowskiej Dolinie, nieco powyżej Siwej Polany. Niem. władze wysłały też z Podhala - podobnie jak z in. terenów Polski - dużo ludzi na przymusowe roboty do Niemiec.

Ludność żydowską na Podhalu Niemcy częściowo wymordowali na miejscu, większość jednak wywieziono do obozów i dopiero tam zgładzono; niem. akcja eksterminacyjna wobec Żydów była zakończona na Podhalu w 1942.

Wśród osób zamordowanych w okresie II wojny świat. przez gestapo lub in. władze niem. na terenie Podhala lub w więzieniach i obozach koncentr., w egzekucjach ulicznych itd. - wiele było poprzednio związanych z Tatrami swą działalnością nauk., lit., społ., tur., tatern., sport. itd.; w niniejszej encyklopedii umieszczono życiorysy wielu takich osób: Tadeusz Bernadzikiewicz, Tadeusz Ciesielski, Bronisław Czech, Adam Gadomski, Józef Gąsienica-Tomków, Helena Marusarzówna, Józef Rafacz, Jan Rzewnicki, Michał Siedlecki, Jerzy Smoleński, Augustyn Suski i liczni in.

Ofiary terroru hitlerowskiego zostały po wojnie uczczone pomnikami i tablicami pamiątkowymi w różnych miejscowościach Podhala, m.in. w Zakopanem: w dawnej siedzibie gestapo w "Palace" (tablica), na nowym cment. (pomnik na mogile zbiorowej), przy drodze do Kuźnic (pomnik w miejscu, gdzie Niemcy rozstrzelali 20 zakładników pol.). Na terenie pow. nowotarskiego jest też szereg pomników związanych z walkami zarówno » partyzantów jak i regularnych oddziałów wojsk. w czasie II wojny świat. Zob. też okupacja.

Lit. - Alfons Filar i Michał Leyko: Palace, katownia Podhala. Wa.1970, 1972, 1976. - Henryk Jost: Zakopane czasu okupacji (wspomnienia). Wa. 1989.





KSIĘGARNIA GÓRSKA
ul. Zaruskiego 5
34-500 ZAKOPANE
tel. (018) 20 124 81
Pełny tekst w Wielkiej Encyklopedii Tatrzańskiej. Kliknij tutaj

   Udostępnij




Jeżeli znalazłeś/aś błąd, nieaktualną informację lub posiadasz materiały (teksty, zdjęcia, nagrania...), które mogą rozszerzyć zawartość tej strony i możesz je udostępnić - KLIKNIJ TU »»

ZAKOPIAŃSKI PORTAL INTERNETOWY Copyright © MATinternet s.c. - ZAKOPANE 1999-2021