E-mail Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Tatry
Aktualności
 ABC turysty
   Przygotowanie
   Ekwipunek
   Informacje TOPR i TPN
   Oznaczenia szlaków
   Przewodnicy
   Przejścia graniczne
    Bezpieczeństwo
      Gdy spotkasz misia...
      Lawiny
      Ku przestrodze...
      Bezpieczeństwo, porady
   Zwierzę na szlaku
   Schroniska
 O Tatrach
   TPN i TANAP
   Klimat
   Geologia
    Zwierzęta
      Gatunki
   Rośliny
    Tatry w liczbach
    Historia
 Encyklopedia Tatr
   Alfabetycznie
   Tematycznie
   Multimedia
 Wycieczki
   Zaplanuj wycieczkę
   Miejsce startu
   Miejsce docelowe
   Skala trudności
   Wszystkie
 Jaskinie tatrzańskie
    SKTJ PTTK
      Aktualności
      Działalność
      Kurs
      Wspomnienia
      Polecane strony
      Galeria
      Kontakt
   Powstanie jaskiń
   Krążenie wody w skałach
   Nacieki
   Morfologiczne typy
   Klimat jaskiń
   Powstanie jaskiń tatrz.
Zagadki tatrzańskie
 Aktywny wypoczynek
   Taternictwo
   Speleologia
   Paralotnie
   Ski-alpinizm
   Narciarstwo
   Na rowerze
   Turystyka jaskiniowa
   Trasy biegowe
   Turystyka piesza
   Sporty wodne
Galeria
Warunki w Tatrach
Forum dyskusyjne
Zakopane, Tatry, Podhale
E-mail
Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Zakopane


zapamiętaj numer alarmowy w górach!!!
0 601 100 300
 nawigacja:  Z-ne.pl » Portal Zakopiański

w nazwach
w nazwach i opisach
wszędzie
alfabetycznie:    A  B  C  Ć  D  E  F  G  H  I  J  K  L  Ł  M  N  O  P  R  S  Ś  T  U  W  Z  Ź  Ż  

 

Kamieński Ludwik

 
  Kategoria: 
Ludzie 

  opis  
  forum (0)  

Kamieński Ludwik, także Kamieński Ludwik Korwin, Kamieński Ludwik August Jan i Kamiński Ludwik (w końcu sierpnia 1809 Zazulińce, wsch. Galicja - po 1888 Nowy Targ?). Amator geolog, etnograf i historyk, poeta, ok. 1835-45 dzierżawił wieś Ludźmierz, potem przez wiele lat mieszkał w Nowym Targu.

W książce zbiorowej, wydanej przez Stanisława Jaszowskiego  pt. Dniestrzanka (Lw. 1841), K. ogłosił dwa dłuższe wiersze: Boginki. Powieść gminna górali tatrzańskich z Opatowszczyzny i drugi: Rzeka Lepietnica. Powiastka gminna górali z Opatowszczyzny. Oba te wiersze zaopatrzył w objaśnienia etnogr. i gwarowe. Po 40 latach znowu opublikował dwa wiersze: Góral Podhalanin ("Przyjaciel Domowy" 1881, nr 10) i Kościół w Krauszowie. Powieść Góralska z Opatowczyzny (tamże 1881, nr 18). Również i do tych wierszy dał przypisy z objaśnieniami gwar. i in. Utwory te, o tematyce podh. i tatrz., zawierają cenne przyczynki, ale najważniejsza jest in. praca K., za jego życia nieopublikowana.

Otóż K. w czasie pobytu w Ludźmierzu i Nowym Targu interesował się wszechstronnie góralszczyzną, Podhalem i Tatrami, i obserwacje swoje spisał ok. 1830-46 w obszernej pracy, stanowiącej rodzaj monografii etnogr. o Podhalu. Losy całego rękopisu nie są znane, ale w zbiorach Ossolineum (obecnie we Wrocławiu) zachowały się trzy jego części: O mieszkańcach gór tatrzańskich, O Góralach nowotarskich oraz O zabobonach. Z tych i in. części rękopisu Kamieńskiego i z jego ustnych informacji korzystali m.in. Seweryn Goszczyński , Wincenty Pol  i Ludwik Zejszner ; dużo tak uzyskanych wiadomości spożytkowali w swych opublikowanych pracach, nie zawsze wspominając o źródle swej wiedzy. Zapewne też z rękopisu Kamieńskiego pochodzi anonimowa praca pt. Gorale galicyjscy w pierwszej połowie naszego stulecia ("Dod. Tyg." przy "Gaz. Lwow." 1857, nr 11 i 13).

Również po śmierci K. z zachowanych w Ossolineum części jego rękopisu (bez nazwiska autora) czerpano informacje lub publikowano fragmenty, m.in. w pracach: Stanisława Eljasza-Radzikowskiego  Zakopane przed stu laty ("Pam. TT" 1901 i 1902), Adama Fiszera Opowieści o czarownicach z doliny nowotarskiej ("Lud" 1926), Anny Kowalskiej-Lewickiej  Młodzież wiejska na Podhalu w pierwszej połowie XIX w. ("Łódzkie Studia Etnogr." 1967), tejże Sanie i wozy na Podhalu w pierwszej połowie XIX w. ("Kwart. Hist. Kult. Mat." 1967, nr 2).

K. wspólnie z ks. Marcinem Kasprowiczem z Ludźmierza napisał także przed 1846 pracę historyczną pt. Kronika Doliny Nowotarskiej, opartą na dokumentach znajdujących się wtedy u wójtów i sołtysów; rękopis posłany Wincentemu Polowi zaginął. Niewątpliwie K. w I poł. XIX w. był najlepszym znawcą góralszczyzny podhalańskiej.

Z dalszych losów K. wiadomo, że w 1867-81 był radnym w Nowym Targu, a w 1884-89 korespondował (z Nowego Targu) z Walerym Eljaszem, poruszając sprawy związane ze sporem granicznym o Morskie Oko  i z kupnem dóbr zakopiańskich.Wreszcie, w sto lat po śmierci K., zachowane trzy części jego rękopisu etnogr. zostały wydane razem pod jednym wspólnym tytułem: O mieszkańcach gór tatrzańskich. Najdawniejsza monografia etnograficzna Podhala. Kr. 1992. Z rękopisu opracował i objaśnieniami opatrzył Jacek Kolbuszewski .



Literatura:
"PSB" 11, 1964-65 (Witold Grzybek). - Anna Kowalska-Lewicka: Pierwsza monografia etnograficzna Podtatrza ("Z Polskich Studiów Slawistycznych", seria 3, 1968). - Jan Reychman: Ludwik Kamiński (vel Kamieński) i jego nieznany rękopis o góralach z pierwszej połowy XIX wieku ("Wierchy" 38, 1969). - Jacek Kolbuszewski: Ludwik Kamiński vel Kamieński i jego monografia etnograficzna Podhala. "Podhalanka" 8, 1989, nr 1.



KSIĘGARNIA GÓRSKA
ul. Zaruskiego 5
34-500 ZAKOPANE
tel. (018) 20 124 81
Pełny tekst w Wielkiej Encyklopedii Tatrzańskiej. Kliknij tutaj

   Udostępnij




Jeżeli znalazłeś/aś błąd, nieaktualną informację lub posiadasz materiały (teksty, zdjęcia, nagrania...), które mogą rozszerzyć zawartość tej strony i możesz je udostępnić - KLIKNIJ TU »»

ZAKOPIAŃSKI PORTAL INTERNETOWY Copyright © MATinternet s.c. - ZAKOPANE 1999-2020