E-mail Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Tatry
Aktualności
 ABC turysty
   Przygotowanie
   Ekwipunek
   Informacje TOPR i TPN
   Oznaczenia szlaków
   Przewodnicy
   Przejścia graniczne
    Bezpieczeństwo
      Gdy spotkasz misia...
      Lawiny
      Ku przestrodze...
      Bezpieczeństwo, porady
   Zwierzę na szlaku
   Schroniska
 O Tatrach
   TPN i TANAP
   Klimat
   Geologia
    Zwierzęta
      Gatunki
   Rośliny
    Tatry w liczbach
    Historia
 Encyklopedia Tatr
   Alfabetycznie
   Tematycznie
   Multimedia
 Wycieczki
   Zaplanuj wycieczkę
   Miejsce startu
   Miejsce docelowe
   Skala trudności
   Wszystkie
 Jaskinie tatrzańskie
    SKTJ PTTK
      Aktualności
      Działalność
      Kurs
      Wspomnienia
      Polecane strony
      Galeria
      Kontakt
   Powstanie jaskiń
   Krążenie wody w skałach
   Nacieki
   Morfologiczne typy
   Klimat jaskiń
   Powstanie jaskiń tatrz.
Zagadki tatrzańskie
 Aktywny wypoczynek
   Taternictwo
   Speleologia
   Paralotnie
   Ski-alpinizm
   Narciarstwo
   Na rowerze
   Turystyka jaskiniowa
   Trasy biegowe
   Turystyka piesza
   Sporty wodne
Galeria
Warunki w Tatrach
Forum dyskusyjne
Zakopane, Tatry, Podhale
E-mail
Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Zakopane


zapamiętaj numer alarmowy w górach!!!
0 601 100 300
 nawigacja:  Z-ne.pl » Portal Zakopiański

w nazwach
w nazwach i opisach
wszędzie
alfabetycznie:    A  B  C  Ć  D  E  F  G  H  I  J  K  L  Ł  M  N  O  P  R  S  Ś  T  U  W  Z  Ź  Ż  

 

dziewięćsił bezłodygowy

 
  Kategoria: 
Nie okreslony 

  opis  
  forum (0)  

dziewięćsił bezłodygowy (Carlina acaulis ), z rodziny Złożonych (Compositae ). Błędnie zwany dziewięciornikiem, dziewięciornicą lub ostem. Dz. rozkłada na powierzchni gruntu swe piękne, kolczaste, podobne do ostów liście. Pośrodku nich wyrasta nie kwiat - jak się mylnie często mówi - lecz kwiatostan w kształcie okrągłego dysku, otoczonego dokoła skórzastymi, lśniącymi srebrzysto lub różowawymi listkami okrywy. Te listki bywają nawet koloru jasnoburaczkowego, np. w podszczytowych partiach Wielkiego Kopieńca.

Listki okrywy są higroskopijne: na deszcz zwijają się ponad koszyczkiem kwiatowym. Kwiatostan jest koszyczkiem, składającym się z licznych drobniutkich kwiatków, średnica koszyczka wynosi przeciętnie od 6 do parunastu cm razem z rozłożonymi listkami okrywy. Łodyga dz. jest b. krótka: 2-3 cm, ale trafiają się rzadkie formy o łodydze wydłużonej do kilkunastu, a nawet 20 cm, zwł. po pd. stronie Tatr. Dz. kwitnie jesienią, w końcu sierpnia i we wrześniu.

Na zach. krańcu Tatr, w grupie Siwego Wierchu występuje pokrewny gatunek, dz. pospolity, o małym koszyczku kwiatowym (średnicy paru cm) z żółtawymi listkami okrywy, na łodydze wys. do kilkunastu cm. Gatunek ten trafia się też na łąkach między Bukowiną Tatrz. a Głodówką.

Po II wojnie świat. niesłychanie wytępiono dziewięćsiły w Zakopanem i na Podtatrzu. A jest to roślina chroniona ustawowo nie tylko w Tatrach, ale na terenie całej Polski. Nazwa góralska pochodzi od legendy o czarodziejskich dziewięciu siłach, którymi roślina ta miała się odznaczać.

Dziewięćsił jako stylizowany motyw był rzadki w dawnej góralskiej rzeźbie, a i to tylko same promieniste koszyczki. Dz. rzeźbione czy haftowane razem z liśćmi, to już wpływy niegóralskie i z nowszych czasów. W pracach o lud. sztuce podh. roślina ta i wyprowadzony z niej motyw zdobniczy są często określane mylnie jako "dziewięciornik".

Lit. - Zbigniew Mirek: Dziewięćsił. "Podtatrze" 1988, nr 32.





KSIĘGARNIA GÓRSKA
ul. Zaruskiego 5
34-500 ZAKOPANE
tel. (018) 20 124 81
Pełny tekst w Wielkiej Encyklopedii Tatrzańskiej. Kliknij tutaj

   Udostępnij




Jeżeli znalazłeś/aś błąd, nieaktualną informację lub posiadasz materiały (teksty, zdjęcia, nagrania...), które mogą rozszerzyć zawartość tej strony i możesz je udostępnić - KLIKNIJ TU »»

ZAKOPIAŃSKI PORTAL INTERNETOWY Copyright © MATinternet s.c. - ZAKOPANE 1999-2020