E-mail Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Tatry
Aktualności
 ABC turysty
   Przygotowanie
   Ekwipunek
   Informacje TOPR i TPN
   Oznaczenia szlaków
   Przewodnicy
   Przejścia graniczne
    Bezpieczeństwo
      Gdy spotkasz misia...
      Lawiny
      Ku przestrodze...
      Bezpieczeństwo, porady
   Zwierzę na szlaku
   Schroniska
 O Tatrach
   TPN i TANAP
   Klimat
   Geologia
    Zwierzęta
      Gatunki
   Rośliny
    Tatry w liczbach
    Historia
 Encyklopedia Tatr
   Alfabetycznie
   Tematycznie
   Multimedia
 Wycieczki
   Zaplanuj wycieczkę
   Miejsce startu
   Miejsce docelowe
   Skala trudności
   Wszystkie
 Jaskinie tatrzańskie
    SKTJ PTTK
      Aktualności
      Działalność
      Kurs
      Wspomnienia
      Polecane strony
      Galeria
      Kontakt
   Powstanie jaskiń
   Krążenie wody w skałach
   Nacieki
   Morfologiczne typy
   Klimat jaskiń
   Powstanie jaskiń tatrz.
Zagadki tatrzańskie
 Aktywny wypoczynek
   Taternictwo
   Speleologia
   Paralotnie
   Ski-alpinizm
   Narciarstwo
   Na rowerze
   Turystyka jaskiniowa
   Trasy biegowe
   Turystyka piesza
   Sporty wodne
Galeria
Warunki w Tatrach
Forum dyskusyjne
Zakopane, Tatry, Podhale
E-mail
Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Zakopane


zapamiętaj numer alarmowy w górach!!!
0 601 100 300
 nawigacja:  Z-ne.pl » Portal Zakopiański

w nazwach
w nazwach i opisach
wszędzie
alfabetycznie:    A  B  C  Ć  D  E  F  G  H  I  J  K  L  Ł  M  N  O  P  R  S  Ś  T  U  W  Z  Ź  Ż  
Ta    Tb  Tc    Td  Te  Tf  Tg  Th  Ti  Tj  Tk  Tl    Tm  Tn    To    Tp  Tr  Ts    Tt  Tu  Tw  Tz   

  Przeglądasz dział: T
ilość pozycji w dziale: 198
Zmień dział na:
 
trąbita (Nie okreslony)
   trąbita (trombita ), także fujera lub fujara. Instrument dęty w kształcie długiej do 2 m i więcej rury drewnianej rozszerzonej na końcu. Trąbity używali bacowie na halach tatrz. do sygnalizacji juhasom, do odstraszania niedźwiedzi, niekiedy zaś do grywania wieczorami przed szałasem. Trąbitami posługiwali się też wolarze po pd. stronie Tatr, ale już przed końcem XIX w. instrument ten wyszedł zupełnie z użycia na terenie...
więcej
Tripplin Teodor (Nie okreslony)
   Tripplin Teodor (13 I 1812 Kalisz - 25 I 1881 Warszawa). Lekarz (uniw. w Królewcu i Montpellier, dr 1840), podróżnik, literat, uczestnik Powstania Listopadowego. Był on autorem licznych książek wydanych w 1844-78, a opisujących jego rzeczywiste i rzekome podróże; pisał też powieści. Tatr i Podtatrza dotyczą przede wszystkim jego Wycieczki po stokach galicyjskich i węgierskich Tatrów (Wa. 1856, t. 1-2; fragment ukazał się w 1855 w "Bibl....
więcej
troglobionty (Nie okreslony)
   troglobionty. Organizmy przystosowane do życia w jaskiniach i stale w nich przebywające w zupełnej ciemności. Zob. też skoczogonki.
więcej
Troiśniak (Nie okreslony)
   Troiśniak (1611, 1612 i 1613 m). P. Zbiorowa nazwa trzech maleńkich stawków w Zielonej Dolinie Gąsienicowej, leżących tuż przy sobie i bezpośrednio na lewo (wsch.) od znakowanej ścieżki, która od Murowańca na Gąsienicowej Hali prowadzi do Zielonego Stawu. Stawki te leżą nieco na pn.-zach. od Litworowego Stawu.
więcej
Trybska Przełęcz (Nie okreslony)
   Trybska Przełęcz (1615 m). S. Jedna z płytko wciętych przełęczy w długim pn.-zach. ramieniu Szerokiej Jaworzyńskiej, między Zadnią Kopą a Golicą, bliżej wierzchołka tej ostatniej. Nazwa pochodzi od spiskiej wsi Trybsz, której mieszkańcy mieli niegdyś pastwiska w okolicy.
więcej
Trzciana (Nie okreslony)
   Trzciana (639 m) lub Trzciana Liptowska; Trstené, do 1927 Trstenô; ; Trstyenne, Nádasd. S. Wieś na Liptowie, nad lw. brzegiem Jałowieckiego Potoku, między wsiami Smreczany i Bobrowiec; mieszk. 237 w 1980. Powstała w I poł. XIII w., w dokumentach wspomniana dopiero w 1269 jako węg. Nadasd (potem Trztene, Trsztena itp.). Jej obszar pierwotnie wchodził w skład posiadłości » Węgierskiej Wsi, potem T. należała...
więcej
Trzciana (Nie okreslony)
   Trzciana (607 m) lub Trzciana Orawska; Trstená; Bingenstadt; Trsztena, Nádasd. S. Największe miasto na górnej Orawie, nad rz. Orawicą; mieszk. 5140 w 1980. Obecnie jest tu końcowa stacja linii kolejowej z Królewian, dochodzącej dawniej aż do granicy pol. przy Suchej Górze. Z pol. strony do T. dochodzą szosy z Chyżnego i Chochołowa. T. była założona w 1371 przez niem. osadników ze Spisza lub ze Śląska z nadania palatyna węg....
więcej
trzcinniki (Rośliny)
   trzcinniki (Calamagrostis), z rodziny Traw (Gramineae). Wysokie do 1,5 m trawy; w Tatrach występują trzy gatunki trzcinników, niełatwe do rozróżnienia dla laika. Wszystkie trzy mają długie, dość szerokie liście, duże i gęste, ale raczej dość wąskie wiechy kwiatowe. Trzcinnik owłosiony (Calamagrostis villosa) występuje gł. na granicie, t. pstry (C. varia) na wapieniu, oba są gatunkami górskimi. Trzeci, t. leśny...
więcej
trzmiele (Zwierzęta)
   Owady błonkoskrzydłe (błonkówki, Hymenoptera) z grupy żądłówek (Aculeata). Ciało t. jest grube, beczułkowate, w czarne i żółte pasy (rzadziej całe czarne lub całe żółte), o gęstym barwnym owłosieniu, które zabezpiecza owady przed zimnem i nadmierną insolacją, są też one b. wytrzymałe nawet na duże spadki temperatury i ruchliwe nawet w dni chłodne. Gniazda budują w ziemi, wyjątkowo w zmurszałym drewnie starych pniaków....
więcej
trzon krystaliczny tatrzański (Nie okreslony)
   trzon krystaliczny tatrzański. Jest to wydłużone, ze wsch. na zach. ciągnące się pasmo skał krystalicznych (granit i jego odmiany: tonalit, granodioryt i in., oraz łupki krystaliczne) autochtonicznego (miejscowego) pochodzenia. Budują one gł. grzbiet Tatr i ich pd. zbocza, a ku pn. zanurzają się pod młodsze skały osadowe. Tylko wsch. i zach. skrzydło (Tatry Bielskie i grupa Siwego Wierchu) oraz częściowo grupa Czerwonych Wierchów, zbudowane ze...
więcej
Trzydniowiańska Dolina (Nie okreslony)
   Trzydniowiańska Dolina (ok. 1100-1500 m). P. Jedna z odnóg Chochołowskiej Doliny. Wcina się w pn. stoki Trzydniowiańskiego Wierchu, a uchodzi ku dolnej (wsch.) części Chochołowskiej Polany. W poł. XIX w. (a może wcześniej) prowadzono w tej dolinie roboty górnicze. Dolna część T.D. nazywa się Ptasiniec (tę ostatnią nazwę błędnie rozciągano czasem na całą tę dolinę). Obecna nazwa T.D. pochodzi od Trzydniówki. Jej dawna nazwa:...
więcej
Trzydniowiański Wierch (Nie okreslony)
   Trzydniowiański Wierch (1758, 1758 m). P. Wznosi się mn.w. w środku grzbietu, który oddziela Starorobociańską Dolinę od Jarząbczej Doliny i gł. gałęzi Chochołowskiej Doliny. Bywa celem wycieczek wprawnych narciarzy-turystów. Na zach. zboczu T.W. występują na powierzchni białe żyły kwarcowe (» Gęsi). Nazwa T.W. pochodzi od Trzydniówki.
więcej
Trzydniówka, Hala (Nie okreslony)
   Trzydniówka, Hala, lub po prostu Trzydniówka. P. Jedna z dawnych hal past. w Chochołowskiej Dolinie. Znajdowała się między pn.-zach. ramieniem (Ropa) a pn. ramieniem (Kulawiec i Kopieńce) Trzydniowiańskiego Wierchu; od pn. ograniczał ją Chochołowski Potok. Pasterstwo na Hali Trzydniówce zostało zakończone już w 1925, a jej tereny wypasowe częściowo zalesione.Nazwa Trzydniówka (dla hali czy polany) pojawiła się na mapach dopiero w...
więcej
Trzydniówka, Polana (Nie okreslony)
   Trzydniówka, Polana (ok. 1080-1100 m), lub po prostu Trzydniówka. P. Polana nad pr. (pd.) brzegiem Chochołowskiego Potoku przy gł. drodze w Chochołowskiej Dolinie, koło mostu na pn.-wsch. od Chochołowskiej Polany. Z Polany Trzydniówki zaczyna się szlak narc. wiodący przez Kulawiec na Trzydniowiański Wierch.
więcej
Trzynastu Progów, Żleb (Nie okreslony)
   Trzynastu Progów, Żleb (ok. 1320-1500 m). P. Urwisty, skalisty żleb spadający z kotła Zadnie Kamienne ku pd.-zach., między Wysoką Turnią a Wysokim Grzbietem, do górnej części Wąwozu Kraków; stanowi jego górną, orogr. pr. odnogę. Żleb Trzynastu Progów opada 14 progami i wejście nim przedstawia wielkie trudności (V). Pierwsze wejście: N. i A. Czartoryscy, Jerzy Mitkiewicz, Jadwiga Pierzchalanka oraz A. i A. Potoccy, X 1944....
więcej
Trzy Kopy (Nie okreslony)
   Trzy Kopy (ok. 2095 m); Tri kopy. S.Trzy urwiste, skaliste, turniowate kopy w gł. grani Tatr Zach., między Smutną Przełęczą a Hrubą Kopą. Kolejno od Smutnej Przełęczy są to; Skrajna Kopa (ok. 2095 m), zwana też Przednią Kopą (Prvá kopa), następnie Drobna Kopa ok. 2090 m (Druhá kopa) i Szeroka Kopa ok. 2090 m (Tretia kopa).
więcej
Trzy Źródła (Nie okreslony)
   Trzy Źródła (1140 m) lub Trzy Studnie; Tri studničky; Drei Quellen; Három-forrás. S.Miejsce u podnóża pd.-zach. stoków Krywania, sporo poniżej Krywańskiej Polany, nad pr. brzegiem Bielańskiej Wody, gdzie od 1907 stoi Leśniczówka przy Trzech Źródłach (Studniach); horáreň pri Troch studničkách; Försterei Drei Quellen, Forsthaus Drei Quellen; Háromforrás erdészlak, Háromforrás vadászlak. Krzyżują się tu różne szlaki...
więcej
tufury (Geologia)
   tufury lub thufury, czyli pagórki mrozowe. Niewielkie, zazwyczaj kilkunastocentymetrowe pagórki, utworzone z materiału podłoża (zwykle gliniastego), w warunkach peryglacjalnych przez nierównomierne zamarzanie tegoż podłoża. T. występują w Tatrach Zach., np. w Czerwonych Wierchach, pod Gładkiem Upłaziańskim, także pod Kopą Magury.
więcej
Turek (Nie okreslony)
   Turek (1181 m); Turek. S. Lesiste wzgórze (ze skałkami) między Czaplową Doliną a Doliną Furkaską.
więcej
Turista (Nie okreslony)
   "Turista". Czes. miesięcznik wydawany od pocz. 1962 w Pradze jako kontynuacja czasopisma » "Turistika Horolezectví", rocz. 1 (14). Kolejne podtytuły: "Časopis pro turisty a horolezce" (1962-64), "Časopis pro turisty, horolezce a orientační sport" (1965-68), "Magazín na cestu" (1969-71), "Měsíčník na cestu" (1971-81). Tematyka tur., tatern. i alpin., ta ostatnia dotycząca głównie alpinizmu czechosłowackiego. Wydawca: Československý svaz...
więcej
Turisták Lapja (Nie okreslony)
   "Turisták Lapja". Węg. miesięcznik tur., wychodzący w Budapeszcie w 1889-1944. Poświęcał dużo miejsca sprawom tatrz., zwł. do I wojny świat., jednakże i potem pojawiały się w nim cenne prace dotyczące Tatr.Początkowo (1889-91) był organem sekcji budapeszt. Węg. Tow. Karp. (MKE), a od 1892 organem Węg. Tow. Tur. (MTE). Wśród redaktorów tego pisma byli znani taternicy: Ödön Téry, Lajos Petrik, József Déry. Spis rzeczy i indeks do...
więcej
Turistaság és Alpinizmus (Nie okreslony)
   "Turistaság és Alpinizmus". Węg. miesięcznik wydawany w Budapeszcie w 1910-35. Jego założycielami i redaktorami byli znani taternicy węg.: Gyula Komarnicki, Jenő Serényi i János Vigyázó (red. nacz.). Wydawcą było początkowo Budapesti Egyetemi Turista Egyesület (BETE), a miesięcznik był zawsze organem szeregu węg. organizacji tur.: BETE, MKE i in. Miesięcznik ten stanowi jedno z zasadniczych źródeł do dziejów taternictwa oraz tatrz....
więcej
Turistik, Alpinismus, Wintersport (Nie okreslony)
   "Turistik, Alpinismus, Wintersport". Niem. miesięcznik wychodzący w Kiezmarku w 1924-33 jako organ Karpathenvereinu. Powstał jako bezpośrednia kontynuacja czasopisma » "Turistik und Alpinismus" (stąd numeracja roczników od V), a uznany został oficjalnie również za kontynuację rocznika MKE, "Jahrbuch des Ungarischen Karpathenvereins", jako jego tom 49 i następne. Wydawca: Karpathenverein, red.: Julius Andreas (Gyula Andor) Hefty. Czasopismo...
więcej
Turistik und Alpinismus (Nie okreslony)
   "Turistik und Alpinismus". Niem. miesięcznik wydawany w 1918-23 (razem 4 roczniki) w Kiezmarku, poświęcający dużo miejsca sprawom turystyki tatrz. i taternictwa. Wydawcami (i założycielami) byli zrazu Gyula Komarnicki i János Vigyázó z Budapesztu, a od 1920 Theodor Sauter w Kiezmarku. Redaktorem przez cały czas był Julius Andreas Hefty. Czasopismo było oficjalnym organem szeregu węg. i niem. towarzystw tur., zajmujących się Karpatami, m.in. MKE,...
więcej
turnia (Terminologia)
   W gwarze podh.: b. stromy, urwisty, skalisty szczyt, albo też wyróżniająca się urwista skała w grani szczytu lub w jego ścianie, czy też na zboczu. Zdrobn.: turniczka (turnicka). Synonimem słowa turnia jest turnica ; tym ostatnim terminem oznacza się też czasem turnię o kształcie mniej wysmukłym, bardziej przysadzistym. Wszystkie te słowa (turnia, turniczka, turnica) przeszły z gwary podh. do tatern. terminologii topogr. i do ogólnego...
więcej
Turošík Juraj (Nie okreslony)
   Turošík Juraj (17 XII 1924 Závadka nad Hronom, k. Brezna). Słow. inżynier leśnik pracujący najpierw w pd. Słowacji, a od 1 II 1961 do 1988 jako dyr. TANAPu (w Tatrz. Łomnicy). Osobiście brał udział w pracach nad rekonstrukcją lasu tatrz. i jego górnej granicy. Ogłosił liczne artykuły związane z TANAPem i ochroną Tatr, np. 30 rokov ochrany prírody Tatranského národného parku ("Vys. Tatry" 18, 1979, nr 6). Współpracował z...
więcej
Turski Jan Kanty (Nie okreslony)
   Turski Jan Kanty, krypt. J.K.T. (1832 Kraków - 1870 tamże). Literat, nauczyciel gimnazjalny (m.in. w Nowym Sączu), publicysta, red. czasopism krak. i warsz. W Zakopanem i Tatrach bywał już przed 1860 (z Michałem Bałuckim?). Ogłosił m.in. Kilka rysów fotograficznych z Tatrów ("Tyg. Ilustr." 1860, nr 50 i 52); jest to nieujawniona kompilacja z prac. in. autorów (m.in. Marii Steczkowskiej). T. jest też autorem broszury Cud, czyli Krakowiacy...
więcej
Turysta (Nie okreslony)
   "Turysta". Miesięcznik (w 1952-56), potem półmiesięcznik (1957-61), wydawany w Warszawie, organ PTTK. Tematyka tur. i krajozn. (często dotycząca spraw tatrz. i podtatrz.), także taternicka. Redagował zespół. W 1956-61 sekretarzem redakcji był Tadeusz Garczyński; przyczynił się wybitnie do rozwoju "T." Ostatni nr: 7-8 z 1961. Kontynuacją "T." stał się » "Światowid".
więcej
Turysta (Nie okreslony)
   "Turysta" (1883). Czasopismo tur. wydawane i redagowane w Kołomyi przez Leopolda Wajgla w 1883 (nry 1-6). Był to organ Oddz. Czarnohorskiego TT. Oprócz różnorodnych materiałów z Czarnohory publikowano tam także sporo o działalności całego TT i w ogóle o Tatrach i Podtatrzu.
więcej
Turysta w Polsce (Nie okreslony)
   "Turysta w Polsce". Miesięcznik wychodzący w Krakowie w 1935-38 (rocz. 1-4, nrów 10, 12, 12 i 8). Był wspólnym organem PTT, PZN i Pol. Związku Kajakowego. Red.: Stanisław Faecher. Tematyka tur., narc., kajakowa, tatern. i alpin. (dotycząca alpinizmu pol.). Sprawy tatrz. zajmowały dużo miejsca; pisali o nich m.in. Walery Goetel, Jan A. Szczepański, Władysław Krygowski, Włodzimierz Firsoff.
więcej


Pierwsza [1] [2] [3] [4] [5] [6] [7] »» Ostatnia


Jeżeli znalazłeś/aś błąd, nieaktualną informację lub posiadasz materiały (teksty, zdjęcia, nagrania...), które mogą rozszerzyć zawartość tej strony i możesz je udostępnić - KLIKNIJ TU »»

ZAKOPIAŃSKI PORTAL INTERNETOWY Copyright © MATinternet s.c. - ZAKOPANE 1999-2019