E-mail Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Tatry
Aktualności
 ABC turysty
   Przygotowanie
   Ekwipunek
   Informacje TOPR i TPN
   Oznaczenia szlaków
   Przewodnicy
   Przejścia graniczne
    Bezpieczeństwo
      Gdy spotkasz misia...
      Lawiny
      Ku przestrodze...
      Bezpieczeństwo, porady
   Zwierzę na szlaku
   Schroniska
 O Tatrach
   TPN i TANAP
   Klimat
   Geologia
    Zwierzęta
      Gatunki
   Rośliny
    Tatry w liczbach
    Historia
 Encyklopedia Tatr
   Alfabetycznie
   Tematycznie
   Multimedia
 Wycieczki
   Zaplanuj wycieczkę
   Miejsce startu
   Miejsce docelowe
   Skala trudności
   Wszystkie
 Jaskinie tatrzańskie
    SKTJ PTTK
      Aktualności
      Działalność
      Kurs
      Wspomnienia
      Polecane strony
      Galeria
      Kontakt
   Powstanie jaskiń
   Krążenie wody w skałach
   Nacieki
   Morfologiczne typy
   Klimat jaskiń
   Powstanie jaskiń tatrz.
Zagadki tatrzańskie
 Aktywny wypoczynek
   Taternictwo
   Speleologia
   Paralotnie
   Ski-alpinizm
   Narciarstwo
   Na rowerze
   Turystyka jaskiniowa
   Trasy biegowe
   Turystyka piesza
   Sporty wodne
Galeria
Warunki w Tatrach
Forum dyskusyjne
Zakopane, Tatry, Podhale
E-mail
Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Zakopane


zapamiętaj numer alarmowy w górach!!!
0 601 100 300
 nawigacja:  Z-ne.pl » Portal Zakopiański

w nazwach
w nazwach i opisach
wszędzie
alfabetycznie:    A  B  C  Ć  D  E  F  G  H  I  J  K  L  Ł  M  N  O  P  R  S  Ś  T  U  W  Z  Ź  Ż  

  Przeglądasz dział: Terminologia
ilość pozycji w dziale: 171
Zmień dział na:
 
Adamica
   Adamica, gwarowo Jadamica.  
więcej
anekumena
   Tereny niezamieszkane, których niekorzystne warunki naturalne nie dają człowiekowi możliwości ani osiedlenia się, ani użytkowania, np. piętro turniowe w Tatrach. Zob. też ekumena i subekumena.
więcej
asekuracja
   asekuracja lub zabezpieczanie. W taternictwie i alpinizmie jest to zabezpieczanie się wspinaczy na wypadek pośliznięcia czy odpadnięcia w stromym terenie górskim. Asekurację wykonuje się zwykle za pomocą liny, którą są związani taternicy czy alpiniści. Rozróżnia się a. sztywną i a. lotną. A. sztywna. W trudnych lub niebezpiecznych miejscach wspina się na przemian tylko jeden ze wspinaczy, asekurowany przez towarzysza liną, która ma...
więcej
autoasekuracja
   W taternictwie i alpinizmie jest to zabezpieczanie (asekuracja) wspinacza przez samego siebie, i to różnego rodzaju: 1) dodatkowe zabezpieczenie (np. przywiązanie się pętlą do haka lub bloku) na stanowiskach asekuracyjnych lub na biwakach w urwistym terenie; 2) przy poruszaniu się po poręczówkach lub przy zjeździe na linie jest to połączenie się wspinacza z liną poręczówki lub z liną zjazdową za pomocą pętli z karabinkiem itp., 3) przy...
więcej
awen
   awen (z franc. aven). Niegdyś dość rozpowszechniony, ale w pol. języku zbyteczny synonim właściwego terminu speleol.: » studnia krasowa lub po prostu studnia, której otwór znajduje się na powierzchni terenu.
więcej
baca
   Kierownik owczej gospodarki past. w » szałasie w Tatrach i w okolicznych pasmach górskich. B. kierował pracą podległych sobie » juhasów i » honielników. Pasienie zwykle zostawiał juhasom, a sam wyrabiał ser. Na hali był zwykle jeden b., czasem dwóch lub więcej i wtedy każdy b. kierował oddzielnym zespołem gosp. Słowo baca jest węg. pochodzenia.
więcej
bacówka
   Mieszkalny budynek past. (szałas, koleba) na hali, zajmowany przez bacę (z juhasami). W ostatnich latach zaczęto też używać tej nazwy dla małych schronisk tur. (poza Tatrami).
więcej
Bagno
   "Bagno" . Pierwotnie był to tytuł serii artykułów Stanisława Witkiewicza ("Prz. Zakop." 1902 i jako broszura: Lw. 1903), piętnujących szkodliwą dla Zakopanego działalność jego ówczesnego wójta, dla Andrzeja Chramca i władz gminnych, m.in. za bezprawne usunięcie ze stanowiska lekarza klimatycznego » dra Tomasza Janiszewskiego, ale także i za różne inne sprawy. Na zarzuty Chramiec nie odpowiedział, ale jego asystent i szwagier, dr Jan Gaik...
więcej
balkon
   Jest to » płaśń lub platforma w ścianie skalnej, podcięta b. stromym urwiskiem skalnym.
więcej
bania
   W podh. gwarze: kopalnia kruszcu lub rudy . Pochodzi od węg. słowa banyá (z niem. Bau). Z okresu kiedy w Tatrach prowadzono roboty górn. pozostały nazwy geogr. jak: Baniste, Pod Banie, Podbańska. Resztki dawnych bani zachowały się np. w zboczach Krywania i szczytu Ornak.
więcej
bańdzioch
   W gwarze podh. i w pol. gwarze spiskiej: brzuch, a w Tatrach: kocioł górski. Także w nazwach geogr., np. Bańdzioch (nazwa lud.) lub » Mięguszowiecki Bańdzioch. Speleolodzy użyli tego słowa w ukutej przez siebie nazwie jaskini: » Kominiarski Bańdzioch.
więcej
baszta
   Turnia o kształcie przypominającym basztę zamku lub twierdzy. Jest to tatrz. termin topogr., a występuje też w tatrz. nazwach geogr., np. Orla Baszta, Grań Baszt, Zadnia Baszta . Podobnie słow. bašta, niem. Bastei i węg. bástya.
więcej
Beskid
   Beskid (ogólnie). Nazwa lud. Beskid lub Bieskid występuje dość często w Karpatach Zach. (najliczniej w ich pol. części), a rzadko w Karpatach Wsch., gdzie częsta jest nazwa lud. Bieszczad (i jej odmiany), być może odpowiednik nazwy Beskid. Nazwa lud. Beskid lub Bieskid oznacza zwykle grzbiet, wzniesienie lub górę, a także las lub pole i łąki, ale zwykle na zboczu grzbietu lub góry. Czasem oznacza też potok lub osiedle, ale w takich...
więcej
beton
   W tur. i narc. żargonie: b. twardy, mocno zbity śnieg o szorstkiej powierzchni. Mniej twardy i mniej zbity od betonu śnieg to » gips.
więcej
boraks
   Narc. nazwa gatunku śniegu. Powstaje ze świeżego puchu, którego wierzchnia warstwa pod wpływem promieni słonecznych stapia się w cieniutkie małe płytki, oślepiająco lśniące w słońcu. Jest to doskonały śnieg dla narciarzy. Powstaje tylko w zimie; na wiosnę, przy silniejszej operacji słonecznej, tworzy się już firn.
więcej
bryndza
   Rodzaj ostrego sera owczego (o charakterze suchego twarogu), wyrabianego w Tatrach, na Podtatrzu i gdzie indziej w Karpatach. Bryndzę robi się z przeschniętego » bundzu, pokruszonego na drobne kawałeczki, obecnie najczęściej przemielonego w maszynce do mięsa, po czym mniej lub więcej zasolonego, w zależności od tego czy b. ma być łagodniejsza czy ostrzejsza. Tak przygotowany ser trzyma się uciśnięty silnie w drewnianych dzieżach. Ostrość b....
więcej
budownictwo ludowe
   W Tatrach było związane z gospodarką past. i sianokośną, przy czym najbardziej charakterystyczne dla Tatr były » szałasy służące pasterzom owiec, zwane też kolebami lub bardziej po góralsku kolibami a także bacówkami. Oprócz szałasów w ścisłym tego terminu znaczeniu stawiano w Tatrach i na Podtatrzu różnego rodzaju szopy dla krów (stajnie) i ich pasterzy, dla wolarzy (wolarnie), czy na siano (tzw....
więcej
bundz
   Świeży ser owczy, nie solony i nie owędzany, wyrabiany zwykle w dużych bryłach. Ma przyjemny orzeźwiający smak. B. spożywa się na świeżo lub wyrabia z niego » bryndzę. W 1985 pojawił się w zakop. sklepach ser owczy solony i owędzany, w dużych bryłach, też zwany bundzem, ale od prawdziwego różniący się smakiem i suchszy. W Zakopanem pojawia się też b. wyrabiany z dodatkiem mleka krowiego.
więcej
Burdel
   Burdel . Nazwa ta występuje w różnych miejscach w pol. części Karpat na oznaczenie polan górskich i nawet osiedla (w Zakopanem na Olczy), a w samych Tatrach najbardziej znany B. to polanka, której pełna nazwa brzmi » Skoruszowy Burdel (na Skoruszowym Dziale, między Doliną Zadnich Koperszadów a Kołową Doliną). W pobliżu po przeciwnej stronie Kołowego Potoku znajduje się in. polanka również zwana Burdel lub » Kołowy Burdel. W...
więcej
Czerwone Brzeżki
   Czerwone Brzeżki Nazwa występująca w Tatrach Pol. na oznaczenie kilku miejsc z czerwonawą glebą lub skałami. Najbardziej znane jest zbocze tuż na pd. od Rusinowej Polany. W 1887-98 stała tam altana TT. Przechodzą tamtędy niektóre znakowane szlaki tur. na Rusinową Polanę. Zob. też Białego, Przełęcz.
więcej


[1] [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] [9] »» Ostatnia


Jeżeli znalazłeś/aś błąd, nieaktualną informację lub posiadasz materiały (teksty, zdjęcia, nagrania...), które mogą rozszerzyć zawartość tej strony i możesz je udostępnić - KLIKNIJ TU »»

ZAKOPIAŃSKI PORTAL INTERNETOWY Copyright © MATinternet s.c. - ZAKOPANE 1999-2017