Całe Tatry są rezerwatem przyrody. Po polskiej stronie wchodzą w skład Tatrzańskiego Parku Narodowego (TPN), po słowackiej - Tatranského národného parku (TANAP). Jest to obszar, w którym całość działań gospodarczych podporządkowanych jest wymogom ochrony przyrody, a człowiek - choć jest formalnie gospodarzem terenu - musi się zachowywać jak gość.
Turystyka w Tatrach jest dozwolona w ograniczonych przepisami ramach: wolno poruszać się jedynie po wyznaczonych trasach, bez istotnej potrzeby nie wolno zbaczać ze ścieżki, sport (taternictwo, narciarstwo, cyklistykę górską i paragliding) wolno uprawiać tylko w wyznaczonych obszarach. Znakowane szlaki turystyczne w Tatrach Polskich liczą łącznie około 250 km. Posiadają różne stopnie trudności od bardzo łatwych aż po trudne, eksponowane i ubezpieczone łańcuchami, drabinkami i klamrami. Taternictwo uprawiać mogą tylko członkowie organizacji alpinistycznych, wejście do jaskiń nie udostępnionych turystycznie wymaga każdorazowo zgody dyrekcji TPN. Narciarstwo zjazdowe uprawiać można tylko w wyznaczonych obszarach, na nartach śladowych można poruszać się zasadniczo po trasach szlaków letnich. Dla cyklistyki górskiej udostępnione są trasy na Halę Gąsienicową przez Dolinę Suchej Wody, na Kalatówki, na Polanę Chochołowską i Droga pod Reglami. Drogę do Morskiego Oka zamknięto dla rowerów z powodu licznych zdarzających się tam wypadków.
 |
Kłusowanie jest
w Tatrach zabronione
(fot. archiwum MT) |
|
|
Na obszarze TPN i TANAP nie można palić ognisk i biwakować - chyba, że w grę wchodzi ratowanie ludzkiego życia. Nie wolno zrywać roślin ani zbierać płodów natury, polować, płoszyć zwierzyny, hałasować. Zabronione jest wprowadzanie psów. Pozyskiwanie drewna regulowane jest odrębnymi przepisami. Grupy większe niż 10 osób muszą być po terenie Tatr prowadzone przez wykwalifikowanego przewodnika, dysponującego aktualną licencją TPN. Za łamanie tych przepisów grożą mandaty nakładane przez pracowników Parku lub społecznych Strażników Ochrony Przyrody.
Za wstęp na teren Tatrzańskiego Parku Narodowego pobierane są opłaty, których wysokość ulega zmianie: w sezonie zwykle są wyższe. Opłaty są pobierane zazwyczaj przy wejściu do dolin wprowadzających w Tatry (na obszarze TPN). Z opłat zwolnieni są mieszkańcy gmin, sąsiadujących z Tatrami.
Przez cały rok nad bezpieczeństwem turystów czuwa Tatrzańskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe mające do dyspozycji helikopter. Bieżąca informacja turystyczna dostępna jest w punkcie informacji Turystycznej TPN a także w codziennych komunikatach nadawanych za pośrednictwem regionalnego radia Alex, lokalnej prasy oraz sieci Internet.
W okresie od 1 listopada do 15 czerwca Tatry Słowackie powyżej Magistrali Tatrzańskiej i powyżej schronisk są zamknięte dla ruchu turystycznego.
W Tatrach obowiązuje całkowity zakaz poruszania się pojazdami mechanicznymi. Na obszarze działalności gospodarczej Wspólnoty Siedmiu Gmin mogą się poruszać pojazdy związane z prowadzeniem tejże działalności.
Na obszarze TPN jedynymi dostępnymi publicznie drogami są drogi: od Głodówki do Łysej Polany, w Dolinie Białki (do Palenicy Białczańskiej) oraz Droga Oswalda Balzera (od Jaszczurówki po Wierchu Porońca).
| |
 |
Przewodnik tatrzański
(fot. archiwum MT) |
|
W Tatrach Polskich turyści indywidualni mają możliwość wejścia na niektóre szczyty i przełęcze poza szlakami znakowanymi, na terenach, na których dopuszczana jest działalność taternicka, pod warunkiem, że są prowadzeni przez przewodników tatrzańskich posiadających ważną licencję oraz wymagane kwalifikacje taternickie. Przewodnicy mogą prowadzić od 1 do 5 osób, w zależności od trudności drogi i panujących warunków, w sezonie letnim od czerwca do października, a w zimowym - od grudnia do kwietnia.
W Tatrach Słowackich turyści indywidualni mogą korzystać z usług słowackich przewodników tatrzańskich, którzy prowadzą poza znakowanymi szlakami turystycznymi na najwyższe tatrzańskie szczyty. Wejście takie musi być jednak każdorazowo zgłoszone osobiście lub telefonicznie w HS TANAP w Starym Smokowcu z podaniem nazwiska przewodnika, nazwy szczytu i ilości prowadzonych klientów.
TPN i TANAP 
