E-mail Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Zakopane
Zakopane
AktualnościAktualności
Turystyka, wypoczynek Turystyka, wypoczynek
   Spacery po ZakopanemSpacery po Zakopanem
   Aktywny wypoczynekAktywny wypoczynek
   Wycieczka wirtualnaWycieczka wirtualna
   Ciekawe miejsca Ciekawe miejsca
      ZabytkiZabytki
      MuzeaMuzea
      GalerieGalerie
      KościołyKościoły
      PozostałePozostałe
      PomnikiPomniki
   Kalendarz wydarzeńKalendarz wydarzeń
   Imprezy kulturalneImprezy kulturalne
   Imprezy sportoweImprezy sportowe
   Kamera na GiewontKamera na Giewont
   Kamery on-lineKamery on-line
Miasto Zakopane Miasto Zakopane
   Historia Historia
   Dojazd do ZakopanegoDojazd do Zakopanego
   KlimatKlimat
   FolklorFolklor
   KulturaKultura
   ArchitekturaArchitektura
   Powiat tatrzanskiPowiat tatrzanski
   Urzad miastaUrzad miasta
   StatystykaStatystyka
   Galeria zdjecGaleria zdjec
Informator turysty Informator turysty
   Plan ZakopanegoPlan Zakopanego
   AptekiApteki
   KościołyKościoły
   Banki / BankomatyBanki / Bankomaty
   Stacje paliwStacje paliw
   PKS/BUS/TAXIPKS/BUS/TAXI
   Telefony / InstytucjeTelefony / Instytucje
   Gdzie dobrze zjeśćGdzie dobrze zjeść
   Gdzie się zabawićGdzie się zabawić
   Gdzie spaćGdzie spać
   Kino / TeatrKino / Teatr
   Sport / RekreacjaSport / Rekreacja
Forum dyskusyjneForum dyskusyjne

Zakopane, Tatry, Podhale
E-mail
Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Zakopane


zapamiętaj numer alarmowy w górach!!!
0 601 100 300
 nawigacja:  Z-ne.pl » Portal Zakopiański

Architektura



  
"Dom pod Jedlami"
Koziniec 1
(fot. Andrzej Samardak)
"Rialto"
ul. Chałubińskiego 5
(fot. Andrzej Samardak)
"Konstantynówka"
ul. Jagiellońska 18
(fot. Andrzej Samardak)
Muzeum Tatrzańskie
ul. Krupówki 10
(fot. Andrzej Samardak)

Do dziś ocalały w Zakopanem - poza "Kolibą" - projektowane przez Witkiewicza stylowe wille "Oksza" (ul. Zamoyskiego 25), "Dom pod Jedlami" (Koziniec 1), "Rialto" (ul. Chałubińskiego 5), "Konstantynówka" (ul. Jagiellońska 16), "Grażyna" (ul. Szpitalna), "Chałupa pod Wykrotem" (Droga na Szymoszkową), a także Dom Dłuskich w Kościelisku, gmach Muzeum Tatrzańskiego (Krupówki 10), kaplica w Jaszczurówce, kaplica Matki Bożej Różańcowej i Św. Jana Chrzciciela w kościele przy Krupówkach, kaplica Albertynek na Kalatówkach, kapliczka Korniłowiczów na Bystrem.

Poza budownictwem, styl zakopiański stał się bardzo popularny w zdobnictwie i sztuce użytkowej. Witkiewicz i jego naśladowcy projektowali i wykonywali stylowe meble, pamiątki, sprzęty gospodarskie, ubiory, porcelanę, papeterię, nawet instrumenty muzyczne.

Styl zakopiański szybko uznano za narodowy prąd w sztuce, a budynki stylowe wg projektu Witkiewicza, a później jego kontynuatorów zaczęto stawiać i poza Podhalem (w centralnej Polsce, na Śląsku, na Litwie, nawet w Ameryce). Uważano (błędnie!), że w kulturze góralskiej przetrwały elementy dawnego, gdzie indziej już zaginionego stylu polskiego, polskiej kultury z czasów piastowskich, stąd też propagowanie stylu zakopiańskiego traktowano niemal jak obowiązek patriotyczny. W szerszym rozumieniu stylem zakopiańskim nazywano wszystkie przejawy przenikania ludowej kultury Podhala do kultury ogólnonarodowej, nie tylko w budownictwie i zdobnictwie, lecz także w literaturze i muzyce.

Popularność tak szeroko rozumianego stylu zakopiańskiego zaczęła zanikać przed 1910 r., a zamarł on zupełnie po śmierci Witkiewicza. Okazał się być zjawiskiem ograniczonym czasem (lata 1891-1914) i przestrzenią (Podhale), a także osobowością twórcy. Wszystkie próby rozwinięcia stylu zakopiańskiego i dostosowania go do nowocześniejszych potrzeb i technologii zawiodły i choć wielu architektów mieniło się kontynuatorami dzieła Witkiewicza, byli oni co najwyżej mniej czy bardziej zdolnymi naśladowcami. Może jedynie w budownictwie sakralnym styl zakopiański przekształcił się w bardziej nowoczesne, choć także stylowe formy.

"Dom Turysty"
ul. Zaruskiego 5
(fot. Andrzej Samardak)
  

Nowoczesne budownictwo w Zakopanem to przede wszystkim wille, budowane dla potrzeb mieszkańców, a także jako pensjonaty, wynajmowane turystom. W coraz większym stopniu nawiązują one do budownictwa ludowego lub do stylu zakopiańskiego, a ich wspólną cechą jest próba wkomponowania domów w górski krajobraz i dostosowanie ich do wymogów klimatu górskiego. Zupełnym zaprzeczeniem tych cech jest uprawiane w Zakopanem od lat budownictwo wielkokubaturowe. Wysokie, płaskodache budynki domów wczasowych czy w jeszcze większym stopniu - osiedli mieszkaniowych zwykle stanowią widoczny dysonans w stosunku do otoczenia. Wyjątkami, potwierdzającymi tę regułę są niektóre bloki nowoczesnego osiedla na Pardałówce, "Dom Turysty", projektowany przez Tadeusza Brzozę i Zbigniewa Kupca i kościół na Olczy, postawiony wg projektu prof. Tadeusza Gawłowskiego.


1 2 











Jeżeli znalazłeś/aś błąd, nieaktualną informację lub posiadasz materiały (teksty, zdjęcia, nagrania...), które mogą rozszerzyć zawartość tej strony i możesz je udostępnić - KLIKNIJ TU »»

ZAKOPIAŃSKI PORTAL INTERNETOWY Copyright © MATinternet s.c. - ZAKOPANE 1999-2025