E-mail Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Tatry
Aktualności
 ABC turysty
   Przygotowanie
   Ekwipunek
   Informacje TOPR i TPN
   Oznaczenia szlaków
   Przewodnicy
   Przejścia graniczne
    Bezpieczeństwo
      Gdy spotkasz misia...
      Lawiny
      Ku przestrodze...
      Bezpieczeństwo, porady
   Zwierzę na szlaku
   Schroniska
 O Tatrach
   TPN i TANAP
   Klimat
   Geologia
    Zwierzęta
      Gatunki
   Rośliny
    Tatry w liczbach
    Historia
 Encyklopedia Tatr
   Alfabetycznie
   Tematycznie
   Multimedia
 Wycieczki
   Zaplanuj wycieczkę
   Miejsce startu
   Miejsce docelowe
   Skala trudności
   Wszystkie
 Jaskinie tatrzańskie
    SKTJ PTTK
      Aktualności
      Działalność
      Kurs
      Wspomnienia
      Polecane strony
      Galeria
      Kontakt
   Powstanie jaskiń
   Krążenie wody w skałach
   Nacieki
   Morfologiczne typy
   Klimat jaskiń
   Powstanie jaskiń tatrz.
Zagadki tatrzańskie
 Aktywny wypoczynek
   Taternictwo
   Speleologia
   Paralotnie
   Ski-alpinizm
   Narciarstwo
   Na rowerze
   Turystyka jaskiniowa
   Trasy biegowe
   Turystyka piesza
   Sporty wodne
Galeria
Warunki w Tatrach
Forum dyskusyjne
Zakopane, Tatry, Podhale
E-mail
Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Zakopane


zapamiętaj numer alarmowy w górach!!!
0 601 100 300
 nawigacja:  Z-ne.pl » Portal Zakopiański

w nazwach
w nazwach i opisach
wszędzie
alfabetycznie:    A  B  C  Ć  D  E  F  G  H  I  J  K  L  Ł  M  N  O  P  R  S  Ś  T  U  W  Z  Ź  Ż  
Aa    Ab  Ac    Ad  Ae  Af  Ag  Ah  Ai  Aj  Ak  Al    Am  An    Ao    Ap  Ar  As    At  Au  Aw  Az   

  Przeglądasz dział: A
ilość pozycji w dziale: 108
Zmień dział na:
 
akia (Nie okreslony)
   akia . Sprzęt stosowany w ratownictwie górskim do transportu poszkodowanego w lecie i zimą. Ma kształt płytkiej łódki z lekkiego metalu, obecnie zwykle składanej z dwóch połów (do łatwiejszego przeniesienia na miejsce wypadku). Z przodu i z tyłu są po dwa dyszelki, od spodu dwie płozy. W wersji letniej można od spodu zamontować koło.
więcej
aklimatyzacja (Nie okreslony)
   aklimatyzacja . W odniesieniu do gór jest to przystosowanie się organizmu ludzkiego (w ogóle zwierzęcego) do przebywania na większych wysokościach, gdzie mniejsza zawartość tlenu w powietrzu może zwł. z początku wywoływać różne niekorzystne objawy w organizmie, do choroby górskiej włącznie. A. polega na zmianach w procesach fizjologicznych (np. w sposobie oddychania) i na zmianach morfologicznych (np. w czerwonych ciałkach krwi lub - przy...
więcej
Alabastrowa Jaskinia (Jaskinie)
   Alabastrowa Jaskinia (1390 m), dawniej też Lapisdurowa Jaskinia i Smocza Dziura; Alabastrová jaskyňa; Alabasterhöhle; Alabástrombarlang. Dług. wszystkich korytarzy ponad 300 m, głównego korytarza 212 m. Odwiedzana już w pocz. XIX w., zapewne też wcześniej. W II połowie XIX w. planowano jej udostępnienie; w 1875 wykonano prowadzący do niej chodnik turystyczny. Po odkryciu Jaskini Bielskiej zaprzestano dalszych prac. Dojście było...
więcej
Alberti Adam (Ludzie)
   Alberti Adam (14 IX 1904 Kraków - 7 IX 1971 tamże). Narciarz, turysta, taternik, wieloletni działacz AZS, TTN, PZN (od 1926) i PTTK. Ok. 1960 prowadził schronisko PTTK na Turbaczu w Gorcach, potem pracował w krak. Domu Turysty PTTK, w którym zorganizował izbę pamiątkową Kazimierza Sosnowskiego. Pisywał często w czasopismach tur. i dziennikach na różne tematy, także tatrzańskie.
więcej
Alberti Kazimiera (Ludzie)
   Alberti Kazimiera , z domu Szymańska (1898 Bolechów - 28 V 1962 Bari, Włochy). Poetka, powieściopisarka, tłumaczka. Od 1925 zamieszczała w czasopismach wiersze tatrz. i artykuły na tematy zakop. i tatrz. (m.in. o Janie Kasprowiczu), wydała osobno kilka zbiorów wierszy, m.in. Bunt lawin (Wa.1927) i powieści: Tatry, narty, miłość (Wa. 1928) i in. Jej pierwszy mąż: » Stanisław Alberti. Od 1945 mieszkała we...
więcej
Alberti Stanisław (Ludzie)
   Alberti Stanisław (26 XI 1895 Kraków - ok. 1940 rozstrzelany przez okupanta niem.). Prawnik, publicysta, tłumacz, starosta w Bielsku-Białej, pierwszy mąż Kazimiery Alberti. Od 1925 ogłaszał w czasopismach artykuły na tematy zakop. i tatrz., np. o zakop. teatrze Witkacego, o twórczości Jana Kasprowicza, o malarstwie Rafała Malczewskiego, o sztuce ludowej. Tłumaczył współcz. powieści czes. na język polski.
więcej
Albertyni (Organizacja)
   Albertyni , pełna nazwa: Zgromadzenie Braci Albertynów III Zakonu św. Franciszka Serafickiego Posługujących Ubogim. Męski zakon, założony w Krakowie 25 VIII 1888 przez brata Alberta (» Chmielowski Adam) w celu opieki nad bezdomnymi biedakami i chorymi. Analogiczny zakon żeński założony 15 I 1891, również w Krakowie, przez tegoż brata Alberta, to Albertynki, pełna nazwa: Zgromadzenie Sióstr III Zakonu św. Franciszka Posługujących Ubogim...
więcej
Alchimowicz Kazimierz (Ludzie)
   Alchimowicz Kazimierz (20 XII 1840 Dziembrów, pow. Lida - 31 XII 1916 Warszawa). Malarz (studia u Wojciecha Gersona w Warszawie, w ASP w Monachium i w Paryżu), uczestnik Powstania Styczniowego i zesłaniec syberyjski (do ok. 1869). Malował obrazy hist. i rel. (np. Najśw. Maria Panna do kościoła w Zakopanem), sceny rodzajowe i pejzaże, także pienińskie (np....
więcej
Aleksandrowicz Adolf (Ludzie)
   Aleksandrowicz Adolf (30 X 1811 Kraków - 29 IV 1875 tamże). Farmaceuta (Uniw. Krak. 1833), aptekarz krak. i balneolog, adiunkt i doc. Uniw. Krak. (1849). Uczestniczył w przygotowaniach do Powstania Styczniowego i w 1863 był naczelnikiem Krakowa, a następnie więziony dwa lata przez władze austriackie. Od 1857 prowadził badania chem. nad źródłami mineralnymi w Małopolsce, w Pieninach (Krościenko i Szczawnica), w Rabce,...
więcej
Aleksandrowicz Jerzy (Ludzie)
   Aleksandrowicz Jerzy , także Alexandrowicz (3 I 1819 Kumieciszki, pow. kalwaryjski, gub. augustowska - 13 I 1894 Warszawa). Botanik (studia w Petersburgu 1843), od 1843 w Warszawie, tamże prof. botaniki Akad. Medyko-Chirurgicznej 1860-61, Szkoły Głównej 1862-69 i UW 1869-78. Przyjaźnił się z drem Tytusem Chałubińskim, wsp. z nim wydał Projekt do słownictwa chemicznego (Wa.1853) i razem z nim odbył dwie lub trzy wycieczki...
więcej
Alexander Béla (Ludzie)
   Alexander Béla (30 V 1857 Kiezmark - 16 I 1916 Budapeszt, poch. w Kiezmarku). Spiskoniem. lekarz (uniw. budapeszt. 1881), pionier rentgenologii na Węgrzech, poeta regionalny. W 1882-1907 praktykował w Kiezmarku jako lekarz i tu już od 1896 zajmował się rentgenologią. Był też sekr. spiskiego związku lekarzy i aptekarzy (Szepesmegyei Orvos és Gyógyszerész Egylet) i redaktorem jego rocznika, ponadto zasłużonym działaczem społ. swego...
więcej
Alexy Janko (Ludzie)
   Alexy Janko (25 I 1894 Mikułasz Lipt. - 22 IX 1970 Bratysława). Słow. malarz i pisarz. Jego obrazy, mozaiki okienne i tkaniny dekoracyjne są w znacznej części związane tematycznie z Tatrami, Orawą i zwł. Liptowem, a także z legendarnym Janosikiem, zbójnictwem i dawnym pasterstwem. Obrazy jego znajdują się m.in. w galerii im. P. Bohúňa w Mikułaszu Lipt.  
więcej
Allergnädigst-privilegirte Anzeigen aus sämmtlich- (Wydawnictwo)
   "Allergnädigst-privilegirte Anzeigen aus sämmtlich-kaiserlich-königlichen Erbländern" lub "Kaiserlich Königlich allergnädigst privilegirte Anzeigen aus sämmtlichen kaiserl. königl. Erbländern". Czasopismo nauk. wydawane w 1771-76 w Wiedniu. W literaturze jest czasem cytowane jako "Privilegirte Anzeigen" lub po prostu "Anzeigen", a także po łac. jako "Ephemerides Vindobonenses". Anonimowy red.: » Daniel Tersztyánszky. Założył to...
więcej
Almanach Tatrzański (Wydawnictwo)
   "Almanach Tatrzański" , podtytuł: Rocznik tatrzaństwa 1894 95. Miał wychodzić co roku, ale ukazał się tylko raz, jako ponad 200-stronicowa książka (Lw.1894). Red.: Ewan, tj. Jan Grzegorzewski. Rocznik ten formalnie wyszedł nakładem dra J. Gażka (Jana Gaika ), ale finansował go anonimowo dr Andrzej Chramiec. Podobnie jak "Goniec Tatrzański", wydawnictwo to miało propagować ideę "tatrzaństwa" » Grzegorzewskiego, w rzeczywistości...
więcej
Alpinar (Organizacja)
   "Alpinar" , Zakład Usług Wysokościowych. Utworzony ok. 1985 we Wrocławiu przez taterników i alpinistów. Jest to spółdzielnia wykonująca » wysokościowe usługi.
więcej
alpinaria (Nie okreslony)
   alpinaria , rzadziej skalinki lub alpinki. Ogrody z roślinami wysokogórskimi lub tereny wydzielone na takie rośliny w ogrodach botanicznych. Już w pocz. II poł. XVIII w. brat » Cyprian, kameduła z Czerwonego Klasztoru w Pieninach, prowadził tam swój ogródek lekarsko-zielarski, gdzie prócz roślin ogrodowych i pienińskich były zapewne także hodowane niektóre tatrzańskie. Obecnie u stóp Tatr po ich pn. stronie jest kilka...
więcej
Alpinex (Organizacja)
   "Alpinex" . Spółdzielnia Pracy Usług Wysokościowych. Utworzona XII 1981 przez taterników i alpinistów w Gdańsku. Ma oddziały w Krakowie, Warszawie i Katowicach. Wykonuje » wysokościowe usługi w miejscach trudno dostępnych (kominy fabryczne itd.). Remontowała też podpory kolei linowej na Kasprowym Wierchu. Od 1983 była współorganizatorem kilku pol. wypraw alpin. w Himalaje i Andy. Od 1984 dysponuje też ratownikami morskimi do akcji na...
więcej
alpiniada (Nie okreslony)
   alpiniada . Gromadna impreza tatern. lub alpin. w górach wysokich w postaci obozu, którego uczestnicy mają do wykonania albo jedno zadanie (np. wspólne wejście na jeden szczyt, ewent. różnymi drogami), albo szereg zadań (np. wejścia w mniejszych zespołach na różne szczyty). Termin alpiniada jest wzorowany na słowie olimpiada, ale sama impreza ma charakter nie zawodów sport., lecz raczej ćwiczeń w działaniach zespołowych jako przygotowanie do...
więcej
Alpiniste Complet (Wydawnictwo)
   "Alpiniste Complet" Biuletyn wydawany w Katowicach i Zabrzu w 1978-81 przez Akad. Klub Speleologii i Alpinizmu przy RU SZSP Śląskiej Akad. Medycznej. Ukazały się: nr 1 w 1978, nr 2 we wrześniu 1979, nr 3 w 1981. Red.: Krzysztof Mazik. Tematyka: speleologia, taternictwo, wspinaczka w skałkach, alpinizm, nawet turystyka (do Nepalu). Znaczna część tekstów dotyczy Tatr.
więcej
Alth Alojzy (Ludzie)
   Alth Alojzy (2 VI 1819 Czerniowce - 4 XI 1886 Kraków). Geolog i mineralog, działacz TT. Z wykształcenia prawnik (dr UL w 1841) prowadził praktykę adwokacką (1848-76), ale od młodości zajmował się też geologią, ogłaszając z tej dziedziny od 1840 ponad 40 prac naukowych. W 1862-86 był prof. mineralogii w Krakowie na UJ, od 1872 czł. nowopowstałej AU. Badania geol. prowadził na dużym obszarze Karpat i Galicji, interesując się...
więcej
Alt Jakob (Ludzie)
   Alt Jakob (27 IX 1789 Frankfurt nad Menem - 30 IX 1872 Wiedeń). Niem. malarz i grafik osiadły w Wiedniu. W pejzażach swoich zamiast modnych wtedy elementów obcych wprowadził swojskie: pasterzy, pracujących rolników itp. Ok. 1840 odbył podróż po Podtatrzu i był w Tatrach. Na niektórych jego obrazach występują Tatry jako tło. Tematami tych obrazów był Orawski Zamek, Stary Smokowiec (z Łomnicą), Kiezmark (z...
więcej
Alt Rudolf (Ludzie)
   Alt Rudolf (28 VIII 1812 Wiedeń - 12 III 1905 tamże). Austr. malarz i grafik, uczeń i współpracownik ojca, » Jakuba Alta. W 1839 i 1840 był w Małopolsce i z tego czasu pochodzi np. jego widok Nowego Targu na tle Tatr oraz portret górala z Dzianisza. Barwne litografie, wykonane na podstawie oryginałów A. lecz dość dowolnie pozmieniane przez rytownika, ukazały się w zeszycie sądeckim wydawnictwa Das pittoreske...
więcej
Ambros Vladimír (Ludzie)
   Ambros Vladimír (18 IX1890 Prostějov, Morawy -12 V1956). Czes. kompozytor, dyrygent i nauczyciel muzyki. Skomponował utwór na fort. Pozdrav z hor (1924) dla upamiętnienia pobytu Jerzego Wolkera w Tatrz. Polance i jego przedwczesnej śmierci.
więcej
Ambrózy Albert (Ludzie)
   Ambrózy Albert (1858 lub1859 - 24 I 1938 Wielka na Spiszu). Spiskoniem. nauczyciel, działacz MKE. Przez 52 lata był nauczycielem w ewang. szkole podst. w Wielkim Sławkowie na Spiszu. Uczniów swych prowadził na wycieczki w Tatry, których był wielkim miłośnikiem i znawcą. Był też działaczem kult. i oświatowym. Jako działacz MKE już przed 1900 został przewodniczącym komisji przewodnickiej MKE, prowadził przez wiele lat...
więcej
Amerling Karel Slavoj (Ludzie)
   Amerling Karel Slavoj (18 IX 1807 Klatovy - 2 XI 1884 Praga). Czes. lekarz, pedagog i filozof. W 1834 odwiedził Słowację, we wrześniu był w Mikułaszu Lipt. i w Tatrach, o których potem nieraz wspominał w swej korespondencji ze słow. przyjaciółmi; wśród nich był m.in. Samo Hroboň. W 1841 Ludovít Štúr listownie namawiał A. do udziału w planowanej "wycieczce narodowej" na » Krywań, ale A. w niej nie uczestniczył.
więcej
amfibolit (Geologia)
   Skała metamorficzna (przeobrażona), należąca do łupków krystalicznych. Składa się gł. z amfibolu i plagioklazu, jest barwy ciemnej z odcieniem zielonawym. Występuje zwł. w Tatrach Zach., na Ornaku, na Starorobociańskim Wierchu, w Starorobociańskiej Dolinie, na Suchej Przełęczy Stawiańskiej. Podstawowe i do dziś cenne studium o amfibolitach tatrz. ogłosił w 1924 Stanisław Jaskólski.
więcej
amonity (Geologia)
   Wymarłe głowonogi, które żyły w tatrz. morzach okresu jurajskiego i kredowego. Posiadały skorupę zwiniętą spiralnie (podobnie jak u ślimaka zatoczka) i opatrzoną wewnątrz licznymi przegrodami, mieszczącymi się w niezamieszkanej części skorupy. Było b. wiele rodzajów i gatunków a., różniących się wielkością i urzeźbieniem skorupy: od paru cm do 2 m średnicy. A. stanowią ważne skamieliny przewodnie, określające wiek warstwy, w...
więcej
Anczyc Wacław Zygmunt (Ludzie)
   Anczyc Wacław Zygmunt (4 II 1866 Warszawa - 27 IX 1938 Kraków), syn » Władysława L. Anczyca. Drukarz, wielki miłośnik Tatr, zasłużony działacz TT w 1898-1903 i 1918-25. Od 1885 prowadził odziedziczoną po ojcu drukarnię i doprowadził ją do rozkwitu. Jest autorem wspomnień O dawnym Zakopanem ("Wierchy" 15, 1937), które dają interesujący obraz dawnego Zakopanego i pol. turystyki tatrz. od ok. 1860 (gł. z lat 1870-tych). ...
więcej
Anczyc Władysław Ludwik (Ludzie)
   Anczyc Władysław Ludwik (12 XII 1823 Wilno - 28 VII 1883 Kraków). Literat, publicysta, działacz oświat., autor m.in. dramatów o tematyce lud. i popularnego niegdyś widowiska Kościuszko pod Racławicami (1880). Uczestniczył w ruchach rewol. 1846 i 1848. Od 1861 stał się częstym bywalcem Zakopanego i turystą tatrz. Od 1863 przyczyniał się do spopularyzowania Zakopanego i Tatr wśród pol. społeczeństwa...
więcej
Anczyc Władysław Marceli (Ludzie)
   Anczyc Władysław Marceli (17 X 1894 Kraków - 1940 Katyń), syn » Wacława Zygmunta Anczyca, a wnuk Władysława Ludwika Anczyca. Muzykolog, geolog, działacz sportowy. W 1938-39 prowadził po swym dziadku i ojcu drukarnię w Krakowie. W 1928 wiceprezes STAZS w Krakowie. Zamiłowany turysta i taternik, np. w 1930 uczestniczył w I wejściu pn.-wsch. granią Małego Młynarza, a w 1935 razem ze Stanisławem K. Zarembą dokonał II wejścia wsch....
więcej


Pierwsza [1] [2] [3] [4] »» Ostatnia


Jeżeli znalazłeś/aś błąd, nieaktualną informację lub posiadasz materiały (teksty, zdjęcia, nagrania...), które mogą rozszerzyć zawartość tej strony i możesz je udostępnić - KLIKNIJ TU »»

ZAKOPIAŃSKI PORTAL INTERNETOWY Copyright © MATinternet s.c. - ZAKOPANE 1999-2019