Ludźmierz
Sanktuarium w Ludźmierzu
Bazylika Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Przycisk prowadzi samochodem.
Orientacyjne położenie Ludźmierza (mapka udostępniona przez Studio Acord)
Ludźmierz jest uznawany za najstarszą wieś na Podhalu. Pierwotnie zagrody leżały wśród trzęsawisk nad Czarnym Dunajcem, pomiędzy ujściem potoków Lepitnicy i Rogoźnika, przy starym szlaku handlowym, prowadzącym z Krakowa przez Nowy Targ na Węgry. Po pogłębieniu koryt potoków teren osuszono, a po mokradłach pozostały jedynie torfowiska wysokie w zachodniej części Ludźmierza. Według faktów historycznych w 1234 r. niezamieszkałe jeszcze terytorium Ludźmierza oraz okoliczne ziemie zostały przekazane przez wojewodę krakowskiego Teodora Gryfitę, cystersom z Jędrzejowa. Ci po kilku latach mieli założyć tu filię swego zakonu, lecz złe warunki atmosferyczne, i wylewy rzek wymogły na nich decyzję o przeniesieniu się w bardziej przyjazne tereny, toteż udali się stąd do Szczyrzyca w Beskidzie Wyspowym, choć administrowali ludźmierską parafię do XIX wieku. Warto też podkreślić fakt, że w Ludźmierzu urodził się Kazimierz Przerwa-Tetmajer, jeden z najsłynniejszych twórców literackich, wykorzystujących w swej twórczości motywy tematyczne i gwarę podhalańską.
Głównym a zarazem jedynym zabytkiem Ludźmierza jest Sanktuarium Wniebowzięcia NMP, zwanej popularnie przez miejscowych górali Gaździną Podhala. Sanktuarium to miało być zbudowane w bagnistym terenie po tym jak węgierski kupiec, który wioząc wino utknął na bagnach i cudem został uratowany od śmierci przez Matką Boską. On to według ludowych podań miał zbudować tu kapliczkę. Z czasem zbudowano tu drewniany, modrzewiowy kościół kryty gontem, z trzema ołtarzami. W latach 1869 - 1877 na miejsce rozebranego drewnianego kościoła wybudowano nowy, murowany w stylu neogotyckim. Obecnie Sanktuarium składa się z kościoła, ołtarza polowego oraz położonego na tyłach Sanktuarium Ogrodu Różańcowego, w którym znajduje się 3,5 metrowy pomnik Jana Pawła II.
W Ludźmierzu odbywa się wiele uroczystości kościelnych, poza świętami kościelnymi odbywają się tutaj zwyczajowo Dożynki Podhalańskie, Dzień Strażaka, a także Parada Gazdowska.
Z Ludźmierzem wiąże się przede wszystkim obecność w tym miejscu wielu dostojników kościelnych, z których najważniejszym gościem sanktuarium był papież Jan Paweł II, który odwiedził Ludźmierskie Sanktuarium w czerwcu 1997 roku.
Źródło: Opracowanie własne www.z-ne.pl