Zakopane — portal z-ne.pl
Zakopane

Miasto · wydarzenia · info

Zakopane

W stronę Tatr...

Linia idzie ulicami między kolejnymi miejscami spaceru. Na telefonie przycisk otwiera Google Maps i prowadzi pieszo.

W stronę Tatr...

Miejsce gdzie był "Cocktail-Bar", w tle hotel "Litwor" ul. Krupówki 40 (fot. Andrzej Samardak)
Miejsce gdzie był "Cocktail-Bar", w tle hotel "Litwor" ul. Krupówki 40 (fot. Andrzej Samardak)
    Po przeciwległej stronie (Krupówki 40) znów miejsce związane ze wspaniałą tradycją hotelowo-gastronomiczną. Tutaj właśnie do 1999 roku mieścił się słynny zakopiański "Cocktail-Bar", znany z bardzo dobrych ciastek i lodów, działający pod patronatem Podhalańskiej Spółdzielni Mleczarskiej. Lokal został zlikwidowany, budynek sprzedany, a w jego miejscu ma powstać prywatny hotel. Tradycja tego typu rozpoczęła się tu ok. 1900 roku, kiedy to pierwszy hotelik z restauracją wzniósł tutaj Ferdynand Muchowicz. W 1903 roku mieszkał tu Władysław Reymont. W 1905 r. lokal został przejęty, a następnie rozbudowany przez lwowskiego kuchmistrza Stanisława Karpowicza, który wybudował tu renomowany hotel "Sport", przy którym znajdowała się bardzo popularna, szczególnie wśród ludzi sztuki i literatury, restauracja "Przełęcz". W czasie I wojny światowej działała tu "tajna" organizacja niepodległościowa, z Janem Kasprowiczem i Stefanem Żeromskim na czele. Mieszkający wtedy w hotelu malarz Kazimierz Sichulski za "wikt i opierunek" namalował liczącą 50 obrazów kolekcję karykatur słynnych zakopiańskich postaci - bywalców restauracji. Kolekcja w komplecie została zakupiona w 1975 r. przez Muzeum Tatrzańskie.
    Dochodzimy do skrzyżowania ulicy Krupówki z ulicą Staszica. W tym miejscu od deptaku odchodzi w kierunku Tatr szeroka, spacerowa ulica Józefa Piłsudskiego. W 1999 roku na samym skrzyżowaniu Zarząd Miasta polecił wybudować "oczko wodne" na płynącym wzdłuż Krupówek Potoku Foluszowym (od lat międzywojennych potok ten był tu ujęty w rury i płynął pod ziemią, a sąsiadująca ze skrzyżowaniem kamienica u zbiegu Krupówek i Piłsudskiego jest wybudowana "na potoku"). Malowniczy drewniany mostek (w zimie oblodzony i niebezpieczny) służy raczej celom fotograficznym niż komunikacyjnym - za nim pięknie maluje się panorama Tatr.

    Wybudowany w 1999 r. hotel "Litwor" (Krupówki 40), jest to pierwszy hotel czterogwiazdkowy w Zakopanem (drugim wybudowanym w 2003 roku jest hotel "Belvedere" Droga do Białego 3), zaprojektowany przez Grzegorza Leszka Krzanika w stylu nawiązującym do regionu, wyposażony w basen, dwie sauny (w tym parową), siłownię, restaurację. Ma ok. 100 miejsc w 55 pokojach. W hotelu jest kilka sal konferencyjnych (największa na ok. 200 osób).

Hotel "Litwor" ul. Krupówki 40 (fot. Andrzej Samardak)
Hotel "Litwor" ul. Krupówki 40 (fot. Andrzej Samardak)
"Oczko wodne", widok w stronę Krupówek (fot. Andrzej Samardak)
"Oczko wodne", widok w stronę Krupówek (fot. Andrzej Samardak)

    Patronujący najładniejszej może ulicy spacerowej miasta Józef Piłsudski (1867-1935), polityk, komendant Legionów, Naczelnik Państwa, był kuzynem twórcy stylu zakopiańskiego - Stanisława Witkiewicza. W latach 1901-14 bywał w Zakopanem systematycznie dla zdrowia, prowadził tu również działalność polityczną, m.in. współtworząc zakopiański oddział "Strzelca". Najdłużej zatrzymywał się w domu u zbiegu ul. Kasprowicza i Chycowego Potoku (pamiątkowy napis). W 1928 r. jego imieniem nazwano ulicę prowadzącą do skoczni. W 1934 r. został mianowany honorowym obywatelem Zakopanego.

Restauracja "Bąkowo Zohylina - Niżnia" ul. Piłsudskiego 6 (fot. Andrzej Samardak)
Restauracja "Bąkowo Zohylina - Niżnia" ul. Piłsudskiego 6 (fot. Andrzej Samardak)
Dom przy ul. Piłsudskiego 17 (fot. Andrzej Samardak)
Dom przy ul. Piłsudskiego 17 (fot. Andrzej Samardak)

Ulica Piłsudskiego, widok w stronę Krupówek (fot. Andrzej Samardak)
Ulica Piłsudskiego, widok w stronę Krupówek (fot. Andrzej Samardak)
    Skręcamy w ulicę Piłsudskiego i idziemy pod górę, w stronę coraz bliższych Tatr. Po prawej stronie mijamy regionalną bramę będącą wejściem do restauracji "Bąkowo Zohylina - Niżnia" (Piłsudskiego 6). Zabudowa nieco rzednie, pojawiają się coraz liczniejsze indywidualne wille i pensjonaty. Charakter spacerowej alei nadano ulicy w 1961 r., podczas przygotowań do organizowanych rok później w Zakopanem narciarskich Mistrzostw Świata FIS. W 1970 r. oddano do użytku największy w Zakopanem dom wczasowy "Hyrny" (Piłsudskiego 20), projektowany przez krakowskich architektów Zygmunta Miecznikowskiego, Stanisława Miroszewskiego i Tadeusza Suwaja w stylu, który nie ma nic wspólnego z regionem podhalańskim.

Ulica Piłsudskiego, widok w stronę południową po minięciu skrzyżowania z ulicą Makuszyńskiego (fot. Andrzej Samardak)
Ulica Piłsudskiego, widok w stronę południową po minięciu skrzyżowania z ulicą Makuszyńskiego (fot. Andrzej Samardak)
Dom Wczasowy "Hyrny" ul. Piłsudskiego 20 (fot. Andrzej Samardak)
Dom Wczasowy "Hyrny" ul. Piłsudskiego 20 (fot. Andrzej Samardak)

Pensjonat "Halama" ul. Piłsudskiego 24 (fot. Andrzej Samardak)
Pensjonat "Halama" ul. Piłsudskiego 24 (fot. Andrzej Samardak)
    Mijamy skrzyżowanie z ulicą Makuszyńskiego i dochodzimy do przedwojennego pensjonatu "Halama" (Piłsudskiego 24), wybudowanego w 1935 r. wg projektu Leona Kopkowicza dla słynnych gwiazd estrady - Lody i Zizi Halamy i męża Zizi - Ludwika Parnella. Od 1950 roku "Halama" (podobnie jak sąsiedni, położony w głębi "Orlik") należy do Stowarzyszenia Autorów ZAiKS i gości najsłynniejszych polskich aktorów, literatów, muzyków i publicystów. Tutaj właśnie w grudniu 1953 r. ostatnie dni swego życia spędził Julian Tuwim, o czym informuje tablica pamiątkowa. Dom ZAiKS-u nosi imię Wawrzyńca Żuławskiego (1916-57), kompozytora, pisarza i wybitnego alpinisty. Jego ojciec, wybitny pisarz i dramaturg Jerzy Żuławski, osiadł w Zakopanem w pierwszych latach XX wieku, a Wawrzyniec pod Giewontem się urodził, tu spędził dzieciństwo, a od 16 roku życia uprawiał wspinaczkę w Tatrach, a później w Alpach. Działacz Klubu Wysokogórskiego (prezes), organizator polskich wypraw alpejskich po II wojnie światowej. Był cenionym kompozytorem i krytykiem, współtwórcą powojennego życia muzycznego (Związek Kompozytorów Polskich) i twórczego w ogóle (ZAiKS), pisarzem i publicystą (tematyka tatrzańska i alpinistyczna - m.in. "Sygnały ze skalnych ścian", "Wędrówki alpejskie", "Skalne lato" i muzyczna). W jego kompozycjach są elementy podhalańskie i tatrzańskie (Kwintet fortepianowy, "Wierchowe nuty"). Zginął w Alpach, zasypany lawiną w czasie akcji poszukiwania zaginionego Stanisława Grońskiego.

← Powrót do listy