E-mail Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Tatry
Aktualności
 ABC turysty
   Przygotowanie
   Ekwipunek
   Informacje TOPR i TPN
   Oznaczenia szlaków
   Przewodnicy
   Przejścia graniczne
    Bezpieczeństwo
      Gdy spotkasz misia...
      Lawiny
      Ku przestrodze...
      Bezpieczeństwo, porady
   Zwierzę na szlaku
   Schroniska
 O Tatrach
   TPN i TANAP
   Klimat
   Geologia
    Zwierzęta
      Gatunki
   Rośliny
    Tatry w liczbach
    Historia
 Encyklopedia Tatr
   Alfabetycznie
   Tematycznie
   Multimedia
 Wycieczki
   Zaplanuj wycieczkę
   Miejsce startu
   Miejsce docelowe
   Skala trudności
   Wszystkie
 Jaskinie tatrzańskie
    SKTJ PTTK
      Aktualności
      Działalność
      Kurs
      Wspomnienia
      Polecane strony
      Galeria
      Kontakt
   Powstanie jaskiń
   Krążenie wody w skałach
   Nacieki
   Morfologiczne typy
   Klimat jaskiń
   Powstanie jaskiń tatrz.
Zagadki tatrzańskie
 Aktywny wypoczynek
   Taternictwo
   Speleologia
   Paralotnie
   Ski-alpinizm
   Narciarstwo
   Na rowerze
   Turystyka jaskiniowa
   Trasy biegowe
   Turystyka piesza
   Sporty wodne
Galeria
Warunki w Tatrach
Forum dyskusyjne
Zakopane, Tatry, Podhale
E-mail
Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Zakopane


zapamiętaj numer alarmowy w górach!!!
0 601 100 300
 nawigacja:  Z-ne.pl » Portal Zakopiański

w nazwach
w nazwach i opisach
wszędzie
alfabetycznie:    A  B  C  Ć  D  E  F  G  H  I  J  K  L  Ł  M  N  O  P  R  S  Ś  T  U  W  Z  Ź  Ż  

 

Marusarz-Jarząbek Jędrzej

 
  Kategoria: 
Nie okreslony 

  opis  
  forum (0)  

Marusarz-Jarząbek Jędrzej lub Andrzej (28 VII 1877 Kościelisko k. Zakopanego - 1 X 1961 Zakopane, poch. na starym cment.). Góral podh., cieśla, jeden z najlepszych przewodników tatrz. i najbardziej aktywnych ratowników górskich w Tatrach.

Przewodnikiem klasy III został w 1904, kl. II w lipcu 1905, kl. I we wrześniu 1905. Świetny wspinacz, uczestniczył w 1905-14 w wielu najlepszych i najtrudniejszych zdobyczach tatern.; był b. czynny jako przewodnik, również w latach międzywoj. i nawet jeszcze w pierwszych latach po II wojnie światowej.

Jako przewodnik brał udział w I wejściu na Wyżni Żabi Szczyt (z Januszem Chmielowskim, Klimkiem Bachledą i in. w 1905), I przejściu pn.-zach. grani Ganku (również z J. Chmielowskim i K. Bachledą w 1905), I wejściu na Kościołek (z J. Chmielowskim w 1905), I wejściu pn. ścianą Mięuszowieckiego Szczytu (ze Stanisławem Krygowskim i in. w 1906), I całkowitym przejściu Grani Wideł (z Aleksandrem Znamięckim w 1906), próbie I wejścia pd. ścianą Zamarłej Turni (z Aleksandrem Schielem w 1909), I wejściu pn.-zach. ścianą Krywania (z Zygmuntem Czernym i in. w 1910), I wejściu pn.-zach. ścianą Lodowego Szczytu (z Janem Czerwińskim w 1911) itd.

Nauczył się jeździć na nartach w 1911, na pierwszym kursie narc. dla przewodników tatrz., zorganizowanym przez Mariusza Zaruskiego, po czym aż do II wojny świat. był jednym z najbardziej wziętych przewodników na narc. wycieczki wysokogórskie w Tatry. W latach międzywoj. był członkiem Komisji do Spraw Przewodnictwa Tatrz.

Członkiem TOPR był od chwili jego powstania w 1909 i jednym z najbardziej czynnych ratowników aż do pierwszych lat po II wojnie światowej. Był przez szereg lat zastępcą kierownika TOPR i wiceprezesem jego zarządu.

Uczestniczył w wielu słynnych i ciężkich wyprawach ratunkowych: pod Mały Kościelec po zasypanego lawiną Mieczysława Karłowicza (w lutym 1909, jeszcze przed powstaniem TOPR), na pn. ścianę Małego Jaworowego Szczytu po Stanisława Szulakiewicza i potem po Klimka Bachledę (w 1910), w Czerwone Wierchy po Aldonę Szystowską (1912), do Żlebu Drégea w Granatach po Marię Bandrowską (1914), w zimie na Galerię Gankową po Wincentego Birkenmajera (1933) i w wielu in., które opisał Zaruski.

M. pracował też jako cieśla; budował domy w Zakopanem, a po II wojnie świat. wykonywał roboty ciesielskie przy odnowie Niedzickiego Zamku, Dworku Moniaków w Zubrzycy Górnej oraz zabytkowych kościołów w Białce Tatrz. i Dębnie na Podhalu. Budował również ścieżki tur. w Tatrach, gł. w latach międzywojennych.

Za swą działalność przewodnicką i ratowniczą M. był uhonorowany m.in. odznaczeniami państw., międzynar. honorową odznaką ratowniczą, hon. odznakami GOPR, PTT, PTTK i PZN, nadano mu hon. członkostwo TOPR (w 1945), Klubu Wys. (1948), PTT (1948) i PTTK (1950). W 1954 został uczczony dwiema nazwami w Tatrach: Marusarzowa Przełączka i Marusarzowa Turnia (obie w pd. grani Niżniego Żabiego Szczytu); na turnię tę, wówczas bez nazwy, dokonał on pierwszego wejścia już w 1905.Synami M. są » Stanisław (przewodnik tatrz., nie zawodnik narc.), » Andrzej (znany zawodnik narc. i przewodnik tatrz.) i » Józef (zawodnik narc. i architekt).

Lit. - Mariusz Zaruski: Na bezdrożach tatrzańskich. Wa.1958. - Sygnały z gór. Wa.1973. - "PSB" 20, 1975 (W.H. Paryski) - "SCZ" 1986.





KSIĘGARNIA GÓRSKA
ul. Zaruskiego 5
34-500 ZAKOPANE
tel. (018) 20 124 81
Pełny tekst w Wielkiej Encyklopedii Tatrzańskiej. Kliknij tutaj

   Udostępnij




Jeżeli znalazłeś/aś błąd, nieaktualną informację lub posiadasz materiały (teksty, zdjęcia, nagrania...), które mogą rozszerzyć zawartość tej strony i możesz je udostępnić - KLIKNIJ TU »»

ZAKOPIAŃSKI PORTAL INTERNETOWY Copyright © MATinternet s.c. - ZAKOPANE 1999-2021