E-mail Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Tatry
Aktualności
 ABC turysty
   Przygotowanie
   Ekwipunek
   Informacje TOPR i TPN
   Oznaczenia szlaków
   Przewodnicy
   Przejścia graniczne
    Bezpieczeństwo
      Gdy spotkasz misia...
      Lawiny
      Ku przestrodze...
      Bezpieczeństwo, porady
   Zwierzę na szlaku
   Schroniska
 O Tatrach
   TPN i TANAP
   Klimat
   Geologia
    Zwierzęta
      Gatunki
   Rośliny
    Tatry w liczbach
    Historia
 Encyklopedia Tatr
   Alfabetycznie
   Tematycznie
   Multimedia
 Wycieczki
   Zaplanuj wycieczkę
   Miejsce startu
   Miejsce docelowe
   Skala trudności
   Wszystkie
 Jaskinie tatrzańskie
    SKTJ PTTK
      Aktualności
      Działalność
      Kurs
      Wspomnienia
      Polecane strony
      Galeria
      Kontakt
   Powstanie jaskiń
   Krążenie wody w skałach
   Nacieki
   Morfologiczne typy
   Klimat jaskiń
   Powstanie jaskiń tatrz.
Zagadki tatrzańskie
 Aktywny wypoczynek
   Taternictwo
   Speleologia
   Paralotnie
   Ski-alpinizm
   Narciarstwo
   Na rowerze
   Turystyka jaskiniowa
   Trasy biegowe
   Turystyka piesza
   Sporty wodne
Galeria
Warunki w Tatrach
Forum dyskusyjne
Zakopane, Tatry, Podhale
E-mail
Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Zakopane


zapamiętaj numer alarmowy w górach!!!
0 601 100 300
 nawigacja:  Z-ne.pl » Portal Zakopiański

w nazwach
w nazwach i opisach
wszędzie
alfabetycznie:    A  B  C  Ć  D  E  F  G  H  I  J  K  L  Ł  M  N  O  P  R  S  Ś  T  U  W  Z  Ź  Ż  

 

Dworzec Tatrzański

 
  Kategoria: 
miejsca (las, osiedle, zbocze, grzeda, zleb 

  opis  
  forum (0)  

Dworzec Tatrzański , Dwór Tatrzański i kasyno Tow. Tatrz. w Zakopanem.

Już na samym początku swej działalności, w 1874, TT w prymitywnej wówczas wsi Zakopane stworzyło pierwszy ośrodek informacyjno-tur.-kult. zarówno dla letników zakop. jak i turystów tatrz. Było to tzw. kasyno TT (zwane też biurem TT), urządzone w izbie wynajętej w domu Józefa Krzeptowskiego (brata Sabały ) przy ul. Kościeliskiej 8 (obecnie jest tam kawiarnia "U Wnuka"). Kasyno TT, nie mające oczywiście nic wspólnego z kasynami gier hazardowych, było wtedy jedynym kult. miejscem zbornym dla przybywających do Zakopanego. W 1875 przeniesiono kasyno TT do domu Jana Gąsienicy-Staszeczka na rogu Krupówek i ul. Nowotarskiej (gdzie potem był hotel Romualda Kuliga "Pod Gewontem", którego budynek drewniany stoi do dziś, ul. Krupówki 1).

W rozszerzającym szybko swą działalność kasynie TT mieściło się biuro informacyjne do spraw zakop. i tatrz., czytelnia gazet, biblioteka, wypożyczalnia sprzętu tur. (m.in. lektyka i siodło damskie), urządzano tu imprezy kult., nawet koncerty po sprowadzeniu fortepianu w 1876.

W 1881 TT postawiło w Zakopanem własny duży piętrowy drewniany Dwór Tatrzański, zwany też często nadal kasynem TT. Zbudował go Gustaw Finger wg planów Karola Zaremby; uroczyste otwarcie nastąpiło 30 VII 1882. Były tu pokoje gościnne, restauracja, sala na imprezy kult. (odczyty, koncerty, przedstawienia teatr., zabawy, nawet bale), czytelnia gazet, biblioteka, wypożyczalnia sprzętu tur., biuro TT itd., odbywały się tu coroczne wiece członków TT. Był to jedyny ośrodek tego rodzaju w Zakopanem. Dnia 21 I 1900 przy nieostrożnym napełnianiu lampy naftowej powstał pożar, który doszczętnie zniszczył budynek wraz z biblioteką.

TT na miejscu po spalonym Dworze Tatrzańskim postawiło w 1903 murowany Dworzec Tatrzański stojący do dziś. Zbudował go Tadeusz Prauss wg projektu Wandalina Beringera. W 1903-18 oprócz pokoi dla turystów i sali na zebrania i imprezy kult. było tu biuro TT i siedziba jego sekcji: Sekcja Tur. (od 1903), Zakop. Oddział Narciarzy (od 1907) przekształcony wkrótce w Sekcję Narc ., następnie Sekcja Przyr . (od 1910), Sekcja Ludoznawcza (od 1911), Sekcja Ochrony Tatr (od 1912) oraz najmniej aktywna Sekcja Przyjaciół Zakopanego  (od 1914). Ponadto od 1909 miało tu swoją bazę Tatrz. Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe , chociaż formalnie nie było związane z TT.

W latach międzywoj. wprawdzie ustała lub przeniosła się gdzie indziej działalność niektórych sekcji TT (przekształconego teraz w PTT), ale w D.T. nadal mieściło się b. aktywne biuro PTT, rozwijała swą działalność Sekcja Narc., koncentrowały się tu sprawy przewodnictwa i ratownictwa tatrz. (TOPR), ulokowała się b. ważna dla Zakopanego Biblioteka Publiczna, a restauracja stała się ulubionym miejscem spotkań wielu tubylców i przyjezdnych turystów, taterników, naukowców, literatów, artystów (» Institutum Bronscianum ). Po wojnie restaurację tę zlikwidowano.

W czasie II wojny świat. w D.T. działało tylko Tatrz. Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe (jako Tatra Bergwacht). Po II wojnie świat. nadal mieściło się tam reaktywowane pod pierwotną nazwą Tatrz. Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe, przekształcone potem w Grupę Tatrz. GOPR, aż do 1985, kiedy ta ostatnia przeniosła się do własnego budynku GOPR. Od wojny do chwili obecnej w D.T. znajdują się biura Oddz. Zakop. PTTK (do 1950 PTT), a ponadto mają tu swą siedzibę różne komisje tegoż Oddziału, zakop. Koło Przewodników Tatrz. PTTK i Klub Turysty PTTK; jest sala, w której odbywały się zebrania, odczyty i wystawy, związane z działalnością PTTK, a także inne.

Kasyno TT (1874-81), Dwór Tatrzański TT (1882-1900) i Dworzec Tatrzański (od 1903) to kolejne siedziby jednej ciągłej instytucji, jaką był zakop. ośrodek najpierw TT, potem PTT i wreszcie PTTK. Był to ośrodek o funkcjach społ., kult., oświat., usługowych i in., z biegiem lat częściowo zmiennych, ale zawsze ważnych zarówno w rozwoju Zakopanego i turystyki tatrz. i podtatrz., jak i w popularyzacji wiedzy o Tatrach i Podtatrzu.

Od ok. 1990 PTTK ograniczyło swą działalność w D.T. i wynajmuje część pomieszczeń innym instytucjom.



Literatura:
Lidia Długołęcka-Pinkwart: 100-lecie Dworca Tatrzańskiego. "Wierchy" 52, 1983.



KSIĘGARNIA GÓRSKA
ul. Zaruskiego 5
34-500 ZAKOPANE
tel. (018) 20 124 81
Pełny tekst w Wielkiej Encyklopedii Tatrzańskiej. Kliknij tutaj

   Udostępnij




Jeżeli znalazłeś/aś błąd, nieaktualną informację lub posiadasz materiały (teksty, zdjęcia, nagrania...), które mogą rozszerzyć zawartość tej strony i możesz je udostępnić - KLIKNIJ TU »»

ZAKOPIAŃSKI PORTAL INTERNETOWY Copyright © MATinternet s.c. - ZAKOPANE 1999-2020