E-mail Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Tatry
Aktualności
 ABC turysty
   Przygotowanie
   Ekwipunek
   Informacje TOPR i TPN
   Oznaczenia szlaków
   Przewodnicy
   Przejścia graniczne
    Bezpieczeństwo
      Gdy spotkasz misia...
      Lawiny
      Ku przestrodze...
      Bezpieczeństwo, porady
   Zwierzę na szlaku
   Schroniska
 O Tatrach
   TPN i TANAP
   Klimat
   Geologia
    Zwierzęta
      Gatunki
   Rośliny
    Tatry w liczbach
    Historia
 Encyklopedia Tatr
   Alfabetycznie
   Tematycznie
   Multimedia
 Wycieczki
   Zaplanuj wycieczkę
   Miejsce startu
   Miejsce docelowe
   Skala trudności
   Wszystkie
 Jaskinie tatrzańskie
    SKTJ PTTK
      Aktualności
      Działalność
      Kurs
      Wspomnienia
      Polecane strony
      Galeria
      Kontakt
   Powstanie jaskiń
   Krążenie wody w skałach
   Nacieki
   Morfologiczne typy
   Klimat jaskiń
   Powstanie jaskiń tatrz.
Zagadki tatrzańskie
 Aktywny wypoczynek
   Taternictwo
   Speleologia
   Paralotnie
   Ski-alpinizm
   Narciarstwo
   Na rowerze
   Turystyka jaskiniowa
   Trasy biegowe
   Turystyka piesza
   Sporty wodne
Galeria
Warunki w Tatrach
Forum dyskusyjne
Zakopane, Tatry, Podhale
E-mail
Hasło
» Załóż konto
» Zapomniałem hasła
Zakopane


zapamiętaj numer alarmowy w górach!!!
0 601 100 300
 nawigacja:  Z-ne.pl » Portal Zakopiański

w nazwach
w nazwach i opisach
wszędzie
alfabetycznie:    A  B  C  Ć  D  E  F  G  H  I  J  K  L  Ł  M  N  O  P  R  S  Ś  T  U  W  Z  Ź  Ż  
Ja    Jb  Jc    Jd  Je  Jf  Jg  Jh  Ji  Jj  Jk  Jl    Jm  Jn    Jo    Jp  Jr  Js    Jt  Ju  Jw  Jz   

  Przeglądasz dział: J
ilość pozycji w dziale: 204
Zmień dział na:
 
jeżyny (Rośliny)
   jeżyny (Rubus), rzadziej ożyny lub ostrężyny, z rodziny Różowatych (Rosaceae). Kolczaste niewysokie krzewy o wydłużonych, pokładających się pędach płonnych, owocach czarnych lub czarniawych, nieraz siwo oszronionych, słodkich. W Tatrach jest parę gatunków j., wszystkie rzadkie lub b. rzadkie; zazwyczaj nie tworzą gęstych zarośli znanych z niżu, występują jako pędy pojedyncze lub po kilka.
więcej
Jędrzejowski Henryk (Ludzie)
   Jędrzejowski Henryk (14 XI 1897 Londyn - 1937? ZSRR), syn znanego działacza socjalist. Bolesława Antoniego Jędrzejowskiego. Fizyk (dr 1917), badacz promieniotwórczości (m.in. w Paryżu w 1923-27 u Marii Skłodowskiej-Curie, potem w Inst. Radowym w Warszawie), autor prac nauk. z tej dziedziny, działacz komunist., taternik . Do gimnazjum uczęszczał początkowo w Zakopanem , po czym walczył w Legionach Pol., a w 1918 wrócił do nauki...
więcej
jętki (Zwierzęta)
   Owady nadwodne, których larwy żyją w wodzie potoków, jezior, w mokrym środowisku kamienistym, rzadziej w niektórych młakach. Znana i prawie przysłowiowa jest jętka jednodniówka (Ephemera vulgata), nie pobierająca pokarmu, bo ma zarośnięty pyszczek. Żyje tylko dopóty, dopóki nie złoży do wody swych jaj, co rzeczywiście trwa b. krótko.Wśród jętek tatrz. znane są m.in. Rhitrogena semicolorata, Baetis carpathica, Ecdyonurus...
więcej
języcznik zwyczajny (Nie okreslony)
   języcznik zwyczajny (Phyllitis scolopendrium ), z rodziny Paprotkowatych (Polypodiaceae ). W gwarze podh.: jeleni język. B. rzadka w Tatrach paproć o charakterystycznych, językowatych, całobrzegich liściach, dług. 10-30 cm. Kupki z zarodniami mieszczą się wzdłuż obu brzegów spodniej strony blaszki. Występuje wyłącznie na wapieniu. W Pieninach pospolita, dochodzi do 60 cm wysokości.
więcej
językowe zagadnienia (Nie okreslony)
   językowe zagadnienia. Pod względem stosowanego w terenie języka urzędowego, tj. języka władz administracyjnych, Tatry wraz z Podtatrzem stanowią od dawna dwa obszary, rozdzielone granicą państw., zmienną na przestrzeni wieków. Na obszarze państwowo polskim (do 1772 oraz w latach 1918-39 i od 1945) jest to język pol., do 1772 z pewnym udziałem języka łac., zwł. w dokumentach. W czasie zaboru tego obszaru przez Austrię (od 1772, a...
więcej
Jirásek Alois (Ludzie)
   Jirásek Alois (23 VIII 1851 Hronów = Hronov, Czechy - 12 III 1930 Praga, poch. w Hronowie). < P > Czes. powieściopisarz i dramaturg, z zawodu nauczyciel, autor licznych powieści hist., ukazujących dzieje Czech, a także opowiadań hist. i in. Przekłady utworów J. na język pol. ukazują się od 1887, m.in. Dzieła (t. 1-5, Wa.1955-59). W 1907 odwiedził Polskę, m.in. Kraków, Podhale i Tatry Polskie . Z podróży...
więcej
jodła (Rośliny)
   jodła (Abies alba), z rodziny Sosnowatych (Pinaceae). Wysokie do 60 m drzewo o ciemnozielonych płaskich igłach, opatrzonych od spodu dwoma białymi, woskowymi prążkami. Występuje gł. na wapieniu, kwitnie w maju. Szyszki jej tym się różnią od świerkowych, że sterczą do góry; po dojrzeniu odpadają tylko łuski z nasionami (zwykle w październiku), a pozostaje czas jakiś jeszcze sterczący na gałęzi trzpień, nigdy nie odpada...
więcej
Jordán Károly (Ludzie)
   Jordán Károly (16 XII 1871 Peszt - 24 XII 1959 Budapeszt). Wybitny matematyk węg., prof. Wyższej Szkoły Ekon. w Budapeszcie, czł. koresp. Węg. Akad. Nauk. (1947), jeden z czołowych taterników na przełomie XIX i XX w., alpinista, narciarz wysokogórski. Autor kilku książek i licznych rozpraw nauk. w publikacjach węg. i in. W czasie pobytu w Szwajcarii w Zurychu i Genewie (studia i docentura) poznał Alpy i dokonał w nich wielu...
więcej
Jordán Marthe (Ludzie)
   Jordán Marthe, z domu Lavallé (7 VII 1881 Sewilla, Hiszpania - 7 VII 1959 Budapeszt). Alpinistka i taterniczka . Marta Lavallé, Francuzka z Genewy, chodziła najpierw po Alpach (w masywie Mont Blanc i w grupie Saleve), a potem po Tatrach , tylko w 1899 i 1900 w towarzystwie Karola Jordána , swego późniejszego męża. Razem z nim dokonała wejść na szereg szczytów w Tatrach Wys ., m.in. I wejście na Żłobisty Szczyt (w 1899), nazwany...
więcej
Jordán Oszkár (Ludzie)
   Jordán Oszkár (1887-1914), bratanek » Karola Jordána . Węg. taternik , alpinista i narciarz wysokogórski, prawnik (dr) w Budapeszcie. Od 1908 czł. BETE (w pewnym okresie wiceprezes). Po Tatrach chodził z innymi węg. taternikami, najczęściej z Imre Barczą i T. Szaffką . Przeszedł szereg nowych dróg , np. w 1909: II wejście pn.-zach. ścianą Zadniego Gierlachu z nowym wariantem, I wejście pd. granią (Durną Granią) na Durny...
więcej
Jordána, Droga (miejsca (las, osiedle, zbocze, grzeda, zleb)
   Jordána, Droga; Niełatwy szlak wiodący z Doliny Pięciu Stawów Spiskich przez Przełęcz pod Poślednią Turnią na Łomnicę . Odkrywcą tego szlaku (jako całości) był » Károly Jordán (w 1900) i stąd jego nazwa: Droga Jordána. Jest to najtrudniejsza droga tur. w Tatrach , ale mimo swych sztucznych ubezpieczeń (klamry i łańcuchy) nadaje się dla turystów, nawet wprawnych, tylko przy korzystnym stanie szlaku (zwł. jego ubezpieczeń) i pogody....
więcej
Jost Alojzy (Ludzie)
   Jost Alojzy, właśc. Henryk Alojzy (12 XI 1874 Twierdza k. Mościsk - 6 XI 1932 Zakopane). Budowniczy lądowo-wodny, literat, miłośnik i znawca góralszczyzny, myśliwy. Przed I wojną świat. był powiatowym drogomistrzem w Nowym Targu, nadzorował budowę Drogi Balzera do Morskiego Oka , zaprojektował most na Wodogrzmotach . Zamieszkał w Zakopanem , gdzie w 1913 zaprojektował i zbudował sobie dom w stylu zakop. ("Hanka" przy ul....
więcej
Jost Henryk (Ludzie)
   Jost Henryk (21 VIII 1921 Zakopane), syn »Alojzego i Matyldy Jostów . Dr inż. mechanik, zamieszkały w Zakopanem , badacz dziejów techniki i przemysłu, autor ponad 50 prac z tego zakresu. Od ok. 1950 prowadzi badania nad historią i zabytkami przemysłu lud. i w ogóle techniki i przemysłu, zwł. w Tatrach Pol . i na Podtatrzu Pol ., m.in. z dziedziny dawnego górnictwa i hutnictwa tatrz ., opracowując te...
więcej
Jostowa Matylda (Ludzie)
   Jostowa Matylda z Nowaków (11 IX 1882 Okocim - 16 VII 1977 Zakopane), siostra Juliana Nowaka (prof. UJ i w 1922 premiera), a żona » Alojzego Josta . Zakop. nauczycielka i działaczka społeczna.Od 1908 mieszkała w Zakopanem i uczyła w szkole podst. od 1908 do 1950, a w 1925-39 także w wieczorowej szkole przem.-handlowej. W czasie okupacji niem. w 1939-40 uczyła w szkole, potem w tajnym nauczaniu. Działała społecznie w różnych...
więcej
Jostowa Wanda (Ludzie)
   Jostowa Wanda (1 VII 1906 Lwów), kuzynka » Henryk Josta . Etnografka (dr), w 1948-52 kier. działu etnografii pozaeuropejskiej w Muzeum Kultur Lud. w Warszawie, potem zamieszkała w Zakopanem . W 1952-70 pracowała w Muzeum Tatrz. w Zakopanem , zrazu jako adiunkt, a w 1957-70 jako kustosz biblioteki i archiwum. Była równocześnie przewodniczącą Podh. Komisji Opieki nad Zabytkami przy zakop. oddziale PTTK. W 1955-74 z ramienia...
więcej
juhas (Terminologia)
   Pasterz owiec. Przy każdym szałasie jest zawsze jeden baca i jeden lub paru podległych mu juhasów. Termin "juhaska" (dziewczyna pasąca owce czy krowy w Tatrach) został wymyślony przez literatów czy in. osoby piszące o Tatrach, i jest zupełnie błędny, gdyż dziewczęta nie pasały owiec w Tatrach, a te które pasły krowy, nigdy nie były nazywane przez miejscową ludność "juhaskami", tylko pasterkami.
więcej
Juhaska Jaskinia (Jaskinie)
   Juhaska Jaskinia;  Jaskinię stanowi komora, dług. 23 m, szer. 5 m, o pochyłym dnie, oświetlona także przez okno skalne powyżej wejścia (Orle Okno, ok. 1585 m). W latach 1880. koło wejścia do J.J. zabił się juhas i stąd jej nazwa. Stał tam niegdyś mały drewniany krzyż. Pierwsze tur. zwiedzenie jaskini: Bronisław Romaniszyn , Mariusz Zaruski , Aleksander Znamięcki i przew. Stanisław Gąsienica-Byrcyn w 1907.
więcej
Juhaska Turnia (miejsca (las, osiedle, zbocze, grzeda, zleb)
   Juhaska Turnia;  Pierwsze wejście: Jolán Adriányi (-Borcsányi) i przew. Johann Glatz w 1902. Nazwa pol. była zaproponowana przez Stanisława Eljasza-Radzikowskiego . Nazwa niem. i węg. pochodzi od imienia zdobywczyni tej turni. Nazwa słow. jest kalką nazwy pol. (słow. ovčiar to pasterz owiec, a więc juhas ).
więcej
Juraniowa Dolina (Doliny)
   Juraniowa Dolina, dawniej też Lieskowska Dolina, Liszkowska Dolina itp Biegnie spod Bobrowca  na pn. i uchodzi do Cichej Doliny Orawskiej  na pd.-wsch. od Orawic .W swej dolnej części J.D. tworzy wąski wąwóz skalny (Cieśniawy, Tiesňavy), na którego dnie mieści się tylko potok. Drogę na zwożenie drzewa zbudowano w 1885-86 wysoko nad potokiem na drewnianym pomoście (903 m długości). Droga ta uległa w latach międzywoj....
więcej
Juraniowa Przełęcz (Przełęcze)
   Juraniowa Przełęcz;  Przez J.P. prowadzi droga z Polany Jaworzyny pod Furkaską do Juraniowej Doliny .
więcej
Juraniowy Potok (Ludzie)
   Juraniowy Potok (ok. 1300-834 m), Biała Woda; Juráňov potok, Biela voda.S. Powstaje na pn.-zach. stokach Bobrowca, płynie Juraniową Doliną do Orawickiej Kotliny (w Podtatrzańskim Rowie), gdzie łącząc się z Cichą Wodą Orawską daje początek rzece Orawicy.
więcej
Jurgowska Przełęcz (Przełęcze)
   Jurgowska Przełęcz; Otrzymała swą nazwę od taterników w 1930 na pamiątkę pasterzy z Jurgowa , którzy wówczas paśli jeszcze na Polanie pod Wysoką , skąd ta przełęcz jest dobrze widoczna.
więcej
Jurgów (Miejscowość)
   Jurgów;  Ok. 940 mieszk. Piękne położenie z widokiem na Tatry Biel .; od dawna dużo letników, rozwinięte chałupnictwo. Stary kościół drewniany, zbudowany ok. 1670, ale skutkiem przeróbek pozbawiony stylowego charakteru. Pierwsza znana wzmianka o J. w dokumentach z 1556, ale wieś tę założono już w 1546 na prawie wołoskim. W 1570 jej sołtysem był Gywrko, tj. Jurko i stąd nazwa wsi. Jurgowianie od dawna wypasali owce i bydło w...
więcej
Jurzyca Karl (Ludzie)
   Jurzyca Karl (? - 6 VI 1906 Karwina, Śląsk Cieszyński). Niem. turysta, taternik i alpinista, kasjer kopalni hr. Larischa-Mönicha w Karwinie, zamordowany przez bandytów. Był długoletnim działaczem i członkiem zarządu sekcji cieszyńskiej (Sektion Teschen) towarzystwa tur. Beskidenverein. Po Tatrach chodził z przewodnikami spiskimi, ale czasem okazywał się lepszym od nich taternikiem. W 1897 był na Szatanie (I wejście wsch....
więcej


Pierwsza [1] [2] [3] [4] [5] [6] [7] »» Ostatnia


Jeżeli znalazłeś/aś błąd, nieaktualną informację lub posiadasz materiały (teksty, zdjęcia, nagrania...), które mogą rozszerzyć zawartość tej strony i możesz je udostępnić - KLIKNIJ TU »»

ZAKOPIAŃSKI PORTAL INTERNETOWY Copyright © MATinternet s.c. - ZAKOPANE 1999-2022