ABOW (Abov) - kraina historyczno-geograficzna na południowo-wschodniej Słowacji i północno-wschodnich Węgrzech, między Górami Wołowskimi i Czarną Górą od zachodu, a Slanskimi Wierchami od wschodu, w dorzeczu dolnego biegu Hornadu. Część słowacka położona jest w większości na terenie kotliny koszyckiej. Nazwa od węgierskiego zamku Abaújvar, a ta z kolei - od nazwiska jego właściciela Samuela Aby. Samodzielność komitatu liczy się od 2 połowy XIII wieku, kiedy to wydzielono go z ziem Abanovohradu (Castrum Novum). W XVII wieku czasowo Abov został włączony do Księstwa Siedmiogrodzkiego, po rozpadzie królestwa Węgier jego północna część przypadła Czechosłowacji.
Najstarsze prehistoryczne ślady osadnictwa pochodzą z wczesnego paleolitu (osada w Barcy). W Buzicach, Koštianie, Komárovcach i Sene odnaleziono liczne ślady osadnictwa wczesno-słowiańskiego. W pierwszej połowie XI wieku w Kotlinie Koszyckiej osiedlają się plemiona madziarskie. Bardzo zniszczony w czasie najazdu tatarskiego w 1241-42 r., podupadł jeszcze bardziej w czasie wojen tureckich i powstań szlachty węgierskiej. Odrodził się w ciągu XVII i XVIII wieku, głównie dzięki migracji z północy, ale ciągle miał mniej ludności niż w XIV wieku: spisy odnotowały istnienie w Abowie 230 miejscowości, w tym jednego wolnego miasta królewskiego (-->Koszyce) i tylko 5 miasteczek. Większość mieszkańców była pochodzenia węgierskiego. Wykorzystując żyzną ziemię i dobry klimat, ludność zajmowała się przeważnie rolnictwem, przemysł hutniczy usytuował się na granicy Gemeru, Koszyce były wielkim centrum rzemiosła już od średniowiecza, tam też od XVIII wieku zaczął rozwijać się przemysł i szkolnictwo.
Historyczną stolicą Abowa był początkowo Abaújvar, od II połowy XVI w. Gönc, od połowy XVII w. Koszyce, które też są jedynym większym miastem regionu.
Rzeki: Hornad, Torysa, Olšava.
Trasa: nr 15.
Leksykon
