Maciej Pinkwart, Północna Słowacja...

DOLNY KUBIN (Dolný Kubín, 468 m npm, ).
Duże miasto (ok. 22 tys. mieszkańców) powiatowe, administracyjne, gospodarcze i kulturalne, a także turystyczne centrum Orawy. Położone na granicy Pogórza Orawskiego i Magury Orawskiej, w dolnym biegu rzeki Orawy, która dzieli miasto na dwie części. Stare miasto znajduje się na lewym brzegu. Nad miastem dominują z południa Wielki Chocz (1611 m) i z północy Kubińska Hala (1346 m).
Znaleziska archeologiczne z terenu samego miasta, jak i jego najbliższej okolicy świadczą, że rejon stolicy Orawy zamieszkiwany był co najmniej od czasów kultury łużyckiej i puchowskiej. Znaleziono także zbiór celtyckich monet z okresu lateńskiego (V w. przed Chrystusem). Pierwsza pisemna wzmianka o D.K. pochodzi z 1323 r. Od co najmniej 1420 r. występuje jako część składowa majątku dominium orawskiego z siedzibą w Zamku Orawskim. W 1632 r. uzyskał prawa miejskie, a od 1683 r. był siedzibą Orawskiej Żupy. W tym samym roku D.K. został zniszczony przez wojsko króla Jana III Sobieskiego, idące na odsiecz Wiednia. W r. 1774 wybudowano pierwszy miejski most przez Orawę. Szybki rozwój miasta nastąpił po połączeniu go z resztą kraju linią kolejową w 1892 r. W XIX w. D.K. był ważnym ośrodkiem słowackiego ruchu narodowego. Pierwszym ośrodkiem kultury była biblioteka, utworzona przez Vavrinca Čaploviča, który w 1839 r. podarował Żupie Orawskiej swój liczący 35 tys. tomów księgozbiór. Mieszkali tu i tworzyli m.in. Janko Matúąka - autor słowackiego hymnu narodowego Nad Tatrou sa blýska, malarz Peter Bohúň, muzyk i budowniczy Blaľej Bulla, a także wielki narodowy poeta słowacki Pavol Országh-Hviezdoslav, który tutaj właśnie jest pochowany. Hviezdoslav urodził się w Wyżnim Kubinie, a w Dolnym pracował jako urzędnik sądowy i adwokat.
Hviezdoslavowi poświęcone jest wiele miejsc w centrum miasta - główny plac nosi jego imię, tam też znajduje się jego muzeum (przed budynkiem - pomnik) oraz dom, w którym poeta mieszkał w latach 1899-1921 i gdzie umarł. Pochowany jest na historycznym cmentarzu w pobliżu centrum.
Plac Hviezdoslava otoczony na przemian starymi i nowoczesnymi budynkami jest głównym miejscem, w którym gromadzą się turyści i miejscowi. Jest tu kilka hoteli, siedziba władz miejskich i powiatowych, muzeum i galeria, duży dom towarowy, bank, kościoły. Większa część miasta zabudowana jest nowoczesnymi, bezstylowymi osiedlami.
Dziś D.K. to także duże miasto przemysłowe (przemysł elektrotechniczny) i siedziba wielu szkół (gimnazjum, liceum ekonomiczne i medyczne, szkoła muzyczna), a także ośrodek wydawniczy i prasowy.

Zabytki:

Kościół katolicki św. Katarzyny, usytuowany w dolnej części pl. Hviezdoslava na fundamentach dawnej gotyckiej świątyni sprzed 1559 r., neogotycki, przebudowany w l. 1885-86 i 1979-81. Polichromia wnętrza z 1939 r. jest dziełem E.Massanyiego. Na południowej stronie nawy renesansowe epitafium rodziny Zmeszkalowców z 1622 r.

Kościół ewangelicki w górnej części pl. Hviezdoslava, pseudogotycki, wybudowany w l. 1893-94 wg. projektu B.Bulla. Polichromia J.Halla.

Dawna synagoga, obecnie siedziba kina "Chocz". Na północnej ścianie budynku gwiazda Dawida i tablica pamiątkowa, upamiętniająca deportację kubińskich Żydów w 1942 r.

Budynek dawnej żupy na pl. Hviezdoslava z końca XVII w., przebudowany w 1893 r. Na fasadzie między pierwszym a drugim piętrem nad głównym wejściem płaskorzeĽbiony herb Orawy z polichromowanego piaskowca.

Budynek Muzeum Hviezdoslava w górnej części pl. Hviezdoslava z początków XX w. - dawna biblioteka Čaploviča.

Dom Hviezdoslava na pl. Hviezdoslava - budynek, w którym poeta żył i pracował.

Cmentarz historyczny przy al. Wolności.

Cmentarz żydowski, za Jasenowskim potokiem.

Muzea: Orawskie Muzeum Hviezdoslava, Hviezdoslavovo nám. 7, 026 01 Dolný Kubín, tel.+421-845-586-4780, +421-845-586-6239, fax: +421-845-586-6239, e-mail: ormuzeum@bb.telecom.sk www.bb.telecom.sk/ormuzeum. Czynne od 3 maja do 30 września w godz. 8⁰⁰-16⁰⁰ codziennie z wyjątkiem poniedziałków, od 1 paĽdziernika do 31 marca - od poniedziałku do piątku w godz. 8⁰⁰-16⁰⁰.
Życie i twórczość poety.  
Orawska Galeria, w budynku dawnej żupy, Hviezdoslavovo nám. 11, 026 0 1, Dolný Kubín, tel.: +421-845/863-212, fax: +421-845/864395, e-mail: ogaleria@nextra.sk, www.culture.gov.sk/SL/KINKS/LOGA/OG/central.htm, www.oravskagaleria.sk. Czynne codziennie z wyj. poniedziałków 10⁰⁰-17⁰⁰.  
Dzieła sztuki ludowej i profesjonalnej, wystawy czasowe.  

Zakwaterowanie: Hotel Park***, Radlinskeho 1739/21, 02601 Dolny Kubin, Hotel Severan*, Radlinskeho 1729, 02601 Dolny Kubin, Hotel u Zelenej Lipy, Okruzna 1258/50, 02601 Dolny Kubin, Penzión Kuria, Zochova 1013/8, 02601 Dolny Kubin, Penzión Marina **, Hviezdoslavova nam. 1667, 02601 Dolny Kubin, Penzión Anna, Zochova 26, 026 01, Dolny Kubin, Zelena chata, SNP 1201, 02601 Dolny Kubin, Chata Kubinska hola, SNP 1201, 02601 Dolny Kubin, Tilia Kemp Gacel***, Gacelska cesta, 02601 Dolny Kubin.