GEMER (Gemer) - historyczno-geograficzna kraina, usytuowana w południowej części środkowej Słowacji, nad granicą węgierską, głównie na terenie południowych stoków Niżnich Tatr i Słowackiego Raju, w rejonie Słowackich Rudaw, a także w dolinie Górnego Hronu, Rimawskiej i Rożniawskiej kotlinie oraz Słowackim Krasie. Nazwa od zamku, usytuowanego w okolicach Rimawskiej Soboty (ruiny w dzisiejszej wsi Gemer), istniejącego co najmniej od XII wieku i początkowo nazywanego castrum Gumur, będącego siedzibą gemerskiego żupana. Teren górzysty, mocno zalesiony, początkowo ze stosunkowo słabo rozwiniętym rolnictwem, potem z przewagą hodowli. Utworzony jako jednostka administracyjna (żupa) w końcu XII wieku, wcześniej wchodził częściowo w skład Żupy Turniańskiej (potem zlikwidowanej), oraz Zwoleńskiej i Murańskiej. Na początku XIX wieku powiększono teren G. poprzez włączenie doń dawnej Żupy Malohonckiej. Stolicą był początkowo Plešivec koło Rożniawy, od 1850 - Rimavská Sobota.
Początki osadnictwa w G. sięgają wczesnego paleolitu (Bátka, Rożniawa, jaskinie Słowackiego Krasu). Zasiedlano G. w czasach prehistorycznych od południa, w środkowej części znajdują się relikty kultury łużyckiej, oraz z czasów państwa wielkomorawskiego. Północna część - Słowackie Rudawy - zaczęto intensywnie kolonizować dopiero z początkiem XIV wieku, w związku z rozwojem górnictwa (Murańska Dolina, Słona Dolina). Pierwsza fala migracyjna plemion wołoskich dociera tu w XV wieku i mieszając się z osiadłą już wcześniej ludnością tworzy główny zrąb ludności G. Na terenie Horehronia osadnictwo postępowało nadal powoli - jeszcze w połowie XVI wieku były tam tylko cztery osady: Polomka, Telgart, Šumiac i Heľpa.
Rolnictwo G. rozwijało się najlepiej na południu w rejonie Kotliny Rimawskiej, gdzie były najlepsze warunki szczególnie do uprawy zbóż, w rejonach górskich rozwinęła się hodowla owiec, uprawa konopii i od początków XIX w. - ziemniaków. Ważną częścią gospodarki było i jest górnictwo i hutnictwo żelaza, w której to dziedzinie jest G. głównym ośrodkiem na Słowacji. W 1852 r. powstała tu Rimawsko-Murańska Spółka Żelazna - jeden z największych producentów żelaza na Węgrzech. Doskonale rozwijały się także rzemiosła, głównie te związane z obróbka metali.
Na życie gospodarcze i polityczne G. w znanym stopniu wpływało sąsiedztwo Państwa Tureckiego, pod którego wpływem była znaczna część terytorium G., od połowy XVI do końca XVII wieku. W XIX wieku rejon Revucy był jednym z głównych na Słowacji ośrodków ruchu narodowego.
Ludność G. tworzą głównie Słowacy, a także w regionach południowych Węgrzy, zaś w północnych, graniczących ze Spiszem - Cyganie i (przed 1945 r.) - Sasi Spiscy.
Główne miejscowości - Polomka, Heľpa, Dobšina, Rimavská Sobota, Rožňava, Revúca, Tisovec, Plešivec, Tornaľa, Muráň.
Rzeki wchodzą w skład zlewiska Morza Czarnego: Hron, Gnilec, Turiec, Muráň, Slaná, Rimava.
Północnym skrajem G. prowadzą trasy nr 4 i 13.

żródło:
Maciej Pinkwart "Północna Słowacja - przewodnik krajoznawczy dla zmotoryzowanych"