SABINÓW (Sabinov, 324 m npm).
Spore miasto (ok. 10.000 mieszkańców) w zachodniej części Szarisza, nad rzeką Torysą. Osada słowiańska istniała tu już co najmniej w X w., z 1248 r. pochodzi dokument, wiążący S. z dominium Szaryskiego Zamku. W połowie XIII w. miejscowość została zasiedlona przez osadników niemieckich, wkrótce potem otrzymała wspólne przywileje miejskie z Wielkim Szariszem i Preszowem. W 1299 r. S. dostał od króla Andrzeja III prawa równorzędne z miastami spiskimi. Od 1405 r. był wolnym miastem królewskim z prawem do budowy miejskich fortyfikacji. W 1480 r. został członkiem Pentapolitany, tworząc z Koszycami, Preszowem, Bardiejowem i Lewoczą wspólnotę miast królewskich. W walkach z bratrzykami w 1461 r. S. był w dużej części spalony. W 1490 r. zajęty przez polskie wojsko, w początkach XVI w. Władysław Jagiellończyk zastawił miasto Imrichowi Perényemu i dopiero za rządów Ludwika II mieszczanie wykupili zastaw. W XVI w. nastąpił rozwój rzemiosła i handlu, w czasie walk antyhabsburskich miasto podupadło, od końca XVIII zaczął w S. rozwijać się przemysł. Taki też charakter ma obecnie.

Zabytki:

Kościół katolicki Jana Chrzciciela, gotycki, z początków XIV w., rozbudowywany w latach 1484-1518 przez Mistrza Jána z Preszowa i później, z udziałem Wincentego z Dubrownika. We wnętrzu ołtarz Ojców Kościoła z ok. 1520 r., ołtarz Urzyżowania i ołtarz św. Stanisława z początków XVI w. i niektóre wolno stojące rzeźby pochodzą z pracowni Mistrza Pawła z Lewoczy. Renesansowa ambona z początków XVI w., przypisywana Wincentemu z Dubrownika. Część wyposażenia w XIX w. trafiła do muzeum w Budapeszcie i została zastąpiona kopiami. W prezbiterium kamienne pastoforium z 1484 r., w kruchcie fragmenty gotyckiej polichromii. Obok kościoła renesansowa dzwonnica z 1657 r., stanowiąca rozbudowę średniowiecznej kampanilli.

Kościół katolicki Panny Marii, wybudowany w 1684 przez powiększenie wcześniejszej gotyckiej kapliczki z 1375 r. przez zakon pijarów przebudowany w 1738 r. w stylu barokowym. Wyposażenie wnętrza przeważnie barokowe.

Kościoły ewangelickie, dawny kościół niemiecki i słowacki, klasycystyczne z początków XIX w.

Kościół greckokatolicki, neoklasycystyczny z 1904 r.

Budynek dawnego liceum, w obrębie rynku, wybudowany z 1530 r. w stylu renesansowym, w latach 1745-84 wykorzystywane jako kolegium pijarów. Czterotraktowy budynek z wewnętrznym dziedzińcem, zwieńczony szczytową attyką. Obecnie siedziba muzeum.

Ratusz, neogotycki, z początków XX w.

Mury miejskie, gotyckie z XV w., w XVI w. wybudowane baszty obronne, z bramami wjazdowymi po obu stronach rynku. Z umocnień zostały tylko pojedyncze odcinki i fragmenty 9 baszt.

Muzea:

Muzeum miejskie, 08301 Sabinov, nám. Slobody 100, czynne od wtorku do piątku w godz. 10⁰⁰-16⁰⁰, w soboty i niedziele 9⁰⁰-13⁰⁰.
Muzeum, usytuowane od 1950 r. w XVI-wiecznym budynku dawnego liceum i gimnazjum pijarów, od 1960 oddział Muzeum Krajoznawczego w Preszowie. Ekspozycja udostępniona po kilkuletniej rekonstrukcji gmachu w 1975 r. zawiera głównie zbiory krajoznawcze i artystyczne. W muzeum na parterze prezentowane są dzieje miasta - od prehistorii do czasów współczesnych, na piętrze zaś wyroby rzemieślnicze, sztuka gotyku, renesansu, baroku i XX w. Częścią muzeum jest dawny księgozbiór pijarów, liczący ponad 6 000 woluminów.

Zakwaterowanie: Hotel Holcija*, Dubovica, 08271 Lipany, Horský Hotel Javorna, Drienica, 08301 Sabinov, Horská chata Lysanka, Drienica-Lysa, 08301 Sabinov, Turistická ubytovňa Šport, Turistická ubytovňa Lipa*, nam. Sv. Martina 1, 08271 Lipany, Drienica-Lysa, 08301 Sabinov, Penzión Gastan, Nam. Slobody 63, 08301 Sabinov.

Turystyka i narciarstwo. Sabinów pomiędzy pasmami górskimi Bachureń (najwyższy szczyt Bachureň, 1082 m) od południa i Czergow (najwyższy szczyt Minčol, 1157 m) od północy. Z samego miasta prowadzą trasy turystyczne w rejon Bachurni przez Uzowský Šalgov i Uzovské Pekľany na Koguta (Kohut, 711 m) i z powrotem do Sabinowa (znaki niebieskie, żółte i zielone, 3 godz.) oraz w rejon Czergowa przez Drienicę na Czergów (Čergov, 1050 m) z zejściem do Wielkiego Szarisza (znaki zielone i czerwone, 6 godz.). Największy w okolicy ośrodek narciarsko-rekreacyjny znajduje się w paśmie Czergowa w rejonie Drienicy (4 km od Sabinowa), gdzie jest kolejka krzesełkowa na Łysą (1884 m długości, 388 m różnicy wysokości), osiem wyciągów orczykowych, a także kryty basen. W rejonie Bachurni ośrodki narciarskie znajdują się w Dubowickich Żlebkach (Dubovické žliabky) - trzy orczyki, oraz w miejscowości Bucze (Buče) koło Renciszowa (Renčišov) - 4 orczyki.

żródło:
Maciej Pinkwart "Północna Słowacja - przewodnik krajoznawczy dla zmotoryzowanych"